استفاده از مسیرهای جایگزین برای تجارت در شرایط محاصره جنوب
کیوان جعفری طهرانی، کارشناس ارشد بازارهای جهانی، در تشریح پیامدهای مسدودی جنوب اعلام کرد که ایران میتواند از ظرفیت بندر چابهار، بنادر شمالی و مسیرهای ریلی آسیای میانه برای تداوم تجارت استفاده کند.
به گزارش معدننیوز، کیوان جعفری طهرانی، کارشناس ارشد بازارهای جهانی، در تشریح پیامدهای مسدودی جنوب اعلام کرد که ایران میتواند از ظرفیت بندر چابهار، بنادر شمالی و مسیرهای ریلی آسیای میانه برای تداوم تجارت استفاده کند.
یک کارشناس ارشد بازارهای جهانی عنوان کرد که در شرایط فعلی و با توجه به محاصره در جنوب، امکان بهرهگیری از ظرفیتهای بندر چابهار، بنادر شمالی و مسیرهای ریلی به کشورهای آسیای میانه برای تجارت کالا وجود دارد.
کیوان جعفری طهرانی اظهار کرد: مسدودی تنگه هرمز تأثیر زیادی بر کشتیهای فلهبر گذاشته است. او توضیح داد که واردات کشتیهای غلات پیشتر از طریق بندر امام خمینی انجام میشد، اما اکنون عمدتاً از بندر چابهار صورت میگیرد. همچنین محمولههای صادراتی بهطور محدود از بندرعباس بارگیری میشوند که مربوط به کشتیهای ایرانی و برخی کشتیهای چینی است.
وی افزود: «دقیقاً نمیدانم این کشتیها امکان عبور از مسیر مسدودی آمریکا را دارند یا خیر، اما شاهد بارگیری آنها هستیم.»
او با تأکید بر اینکه ظرفیت صادرات ایران از بندر چابهار در شرایط محاصره فعلی وجود دارد، ادامه داد: «آمریکا در دریای عمان قرار گرفته و از محدوده بندر صحار در عمان تا نقطه مقابل در ساحل ایران در نزدیکی میناب را کنترل میکند. عرض این منطقه ۲۸۰ مایل دریایی است، در حالی که تنگه هرمز ۲۲ مایل دریایی است که ایران کنترل آن را در اختیار دارد. خوشبختانه بندر چابهار خارج از محدوده تحت کنترل آمریکا قرار دارد و ظرفیت صادرات و واردات در آن برقرار است.»
وی افزود: «بندر چابهار از نظر فاصله هوایی ۷۵ کیلومتر تا بندر گوادر پاکستان فاصله دارد و پاکستان اخیراً اجازه عبور محمولههای کانتینری وارداتی ایران از طریق تخلیه در بنادر خود و حمل زمینی را صادر کرده است.»
جعفری طهرانی گفت: «با وجود اینکه بندر چابهار در محدوده مسدودی آمریکا نیست، اما برخی مالکان کشتی به دلیل بلاتکلیفی فعلی مایل نیستند از این مسیر عبور کنند یا برای بارگیری اقدام کنند. با این حال، معتقدم بندر چابهار ظرفیت مناسبی برای صادرات محمولهها به هند و چین دارد و این دو کشور نیز رابطه خوبی با ایران دارند.»
این کارشناس ارشد بازارهای جهانی در ادامه به چالشهای ایجادشده برای صنایع منطقه و ایران در جریان جنگ اشاره کرد و تصریح نمود: «اتفاقات اخیر باعث شد صنعت آلومینیوم کشورهای حاشیه خلیج فارس توسط ایران هدف قرار گیرد و بر تولید آنها تأثیر بگذارد؛ چرا که یکپنجم آلومینیوم دنیا توسط این کشورها—بهویژه امارات و بحرین—تولید میشود. همچنین واردات مواد اولیه مانند آلومینا محدود یا متوقف شد و کارخانهها با مشکل تأمین خوراک روبهرو شدند.»
وی افزود: «در مورد محمولههای کنسانتره سنگآهن نیز که عمان و بحرین برای تولید گندله به آن متکی هستند، بسیاری از این محمولهها مسیر خود را به سمت چین تغییر دادند و به خلیج فارس و دریای عمان نرفتند. کشتیهای کنسانتره وارداتی بحرین جهت شرکت بحرین استیل از برزیل میآمد که مربوط به دو شرکت آنگولا آمریکن و سی اس ان است. این محمولهها به بحرین نرسید و تغییر مسیر کنسانترهها به چین باعث خسارت جدی در تأمین مواد اولیه تولید آلومینیوم و فولاد در کشورهای حاشیه خلیج فارس شد.»
جعفری طهرانی تأکید کرد: «در مورد ایران نیز شرایط مشابه است. بهجز کشتیهایی که پیش از جنگ در نوبت پهلوگیری بودند، اکثر کشتیها در لنگرگاه متوقف شدند و تنها در مدت کوتاهی که تنگه باز شد، توانستند عبور کنند اما دموراژ زیادی به آنها تعلق گرفت. این موضوع باعث ایجاد اختلاف بین صاحب کالا، شرکت حملونقل و خریدار شد.» او ادامه داد: «محدودیتهای ایجاد شده برای عبور اوره و کود شیمیایی تولیدشده در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز صنعت کشاورزی جهان را تحت تأثیر قرار داد و موجب افزایش هیجانی قیمتها شد.»
وی درباره آثار آسیب بر صنعت فولاد ایران توضیح داد: «فولادسازهای کشور هدف قرار گرفتند و ایران که پیشتر صادرکننده اسلب، ورق گرم و ورق سرد بود، اکنون تبدیل به واردکننده شده است. چین نیز از این شرایط فرصتطلبی کرده و قیمت اسلب، ورق گرم و ورق سرد در چین، هند، کشورهای آسیای میانه و حتی ترکیه افزایش یافته است. طبیعی است با محدود شدن صادرات ایران، دیگر کشورها تلاش میکنند این خلأ را جبران کنند. امیدواریم دو فولادساز کشور هرچه سریعتر به مدار تولید بازگردند.»
این کارشناس ارشد بازارهای جهانی درباره ظرفیت بنادر شمالی و مسیرهای ریلی برای صادرات و واردات گفت: «در گذشته تجارت از بنادر شمالی چندان فعال نبوده است. بندر انزلی و امیرآباد بنادر کوچکی هستند و امکان پهلوگیری کشتیهای بزرگ در آنها وجود ندارد، اما با شرایط فعلی در جنوب کشور، ضروری است به تجارت و صادرات ریلی با کشورهای آسیای میانه و همچنین مسیرهای ترکیبی توجه بیشتری شود.»
وی افزود: «برای واردات فولاد مورد نیاز کشور باید محصولاتی جایگزین شود که پیشتر توسط این دو فولادساز تولید میشد. نیاز کشور به اسلب، ورق گرم، ورق سرد، ورق رنگی و ورق قلعاندود است و واردات این محصولات باید در دستور کار قرار گیرد.»