معدننیوز بررسی کرد:
چرخه تازه صنعت در آسیا؛ منطقهای که از رشد جهانی دو بار سود میبرد
اقتصاد آسیا در حال ورود به یک «ابرچرخه صنعتی» جدید است؛ دورهای که بر خلاف رونقهای کوتاهمدت گذشته، بر پایه افزایش ساختاری هزینههای سرمایهای در حوزههایی چون هوش مصنوعی، زیرساختهای انرژی، گذار به انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع دفاعی شکل گرفته است.
به گزارش معدننیوز، اقتصاد آسیا در حال ورود به یک «ابرچرخه صنعتی» جدید است؛ دورهای که بر خلاف رونقهای کوتاهمدت گذشته، بر پایه افزایش ساختاری هزینههای سرمایهای در حوزههایی چون هوش مصنوعی، زیرساختهای انرژی، گذار به انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع دفاعی شکل گرفته است.
برآوردها نشان میدهد حجم سرمایهگذاری سالانه در آسیا تا سال ۲۰۳۰ از حدود ۱۱ تریلیون دلار کنونی به ۱۶ تریلیون دلار افزایش خواهد یافت؛ تحولی که میتواند قدرتمندترین موج صنعتی منطقه از دهه ۲۰۰۰ تاکنون باشد.
در ماههای اخیر، توجه بازارهای جهانی عمدتاً بر اثرات هوش مصنوعی بر اقتصادها و شرکتها متمرکز بوده است. با این حال، آنچه در آسیا در حال شکلگیری است، فراتر از یک موج فناورانه مقطعی ارزیابی میشود. هوش مصنوعی تنها یکی از اجزای یک تغییر ساختاری عمیقتر است؛ تغییری که از مسیر رشد همزمان سرمایهگذاری در بخش خصوصی و دولتها، بنیانهای صنعتی منطقه را بازآرایی میکند.
محرک اصلی این تحول، افزایش مستمر هزینههای سرمایهای در سراسر آسیاست. برخلاف دورههای پیشین که رشد سرمایهگذاری عمدتاً از رونق مقطعی صادرات فناوری تغذیه میشد، چرخه کنونی ماهیتی ساختاری دارد و بر پایه گسترش همزمان هزینههای سرمایهای در سطوح مختلف اقتصادی بنا شده است.
هوش مصنوعی و زیرساختهای مرتبط با آن در این روند نقش مهمی ایفا میکنند، اما تنها عامل نیستند. گذار به انرژیهای تجدیدپذیر، سرمایهگذاری برای امنیت انرژی و افزایش هزینههای نظامی و دفاعی، سه نیروی مکملی هستند که در کنار هوش مصنوعی، موتور تازه صنعت در آسیا را شکل میدهند.
بر اساس برآوردهای انجامشده، سرمایهگذاری در این حوزهها طی پنج سال آینده با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۶ درصدی به دلار افزایش خواهد یافت. در نتیجه، متوسط رشد کلی سرمایهگذاری آسیا در این دوره به حدود ۷ درصد میرسد؛ رقمی که تقریباً سه برابر سرعت رشد سرمایهگذاری در دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ است. در این چارچوب، حجم سرمایهگذاری سالانه آسیا تا سال ۲۰۳۰ به ۱۶ تریلیون دلار خواهد رسید.
نشانههای ابرچرخه صنعتی در دادهها
شواهد این ابرچرخه هماکنون نیز در دادههای اقتصادی منطقه دیده میشود. بخشی از شاخصهای صنعتی آسیا به بالاترین سطوح چندساله رسیدهاند و در بسیاری موارد، به سطوح ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ نزدیک شده یا از آن عبور کردهاند؛ دورهای که آخرین هماهنگی بزرگ رشد اقتصادی جهانی شکل گرفته بود.
یکی از مهمترین این شاخصها، واردات کالاهای سرمایهای است که بهعنوان نماینده اصلی چرخه سرمایهگذاری تلقی میشود. این شاخص اکنون از اوجهای ثبتشده در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ عبور کرده است. همزمان، شاخص مدیران خرید آسیا در ماه فوریه به بالاترین سطح چهار و نیم سال اخیر رسید و رشد تولید صنعتی نیز به محدوده اوج چهار ساله نزدیک شد.
در کنار این روند، صادرات غیرتکنولوژیک آسیا که طی بخش بزرگی از سال ۲۰۲۵ ضعیف باقی مانده بود، از سهماهه چهارم سال گذشته وارد مسیر صعودی محسوسی شده است. دادههای صادراتی مربوط به آوریل و اوایل مه نیز همچنان قدرت چرخه صنعتی منطقه را تأیید میکنند؛ بهگونهای که حتی شوک ناشی از افزایش قیمت انرژی نیز نتوانسته این روند را متوقف کند.
هوش مصنوعی، انرژی و دفاع؛ سه ستون تحول جدید
در بخش فناوری، شرکتهای آسیایی اکنون ناچارند برای جبران فاصله با آمریکا، سرمایهگذاریهای خود در حوزه هوش مصنوعی را با سرعت بیشتری افزایش دهند. در عین حال، آسیا همچنان یکی از مهمترین حلقههای زنجیره جهانی تأمین هوش مصنوعی بهشمار میرود.
گسترش سریع زیرساختهای هوش مصنوعی توسط غولهای فناوری آمریکایی، تولیدکنندگان آسیایی تراشه و نیمههادی را نیز به سرمایهگذاریهای سنگین برای پاسخ به تقاضای فزاینده سوق داده است. در نتیجه، حتی اگر بخش مهمی از تقاضا در آمریکا شکل بگیرد، بخش بزرگی از منفعت صنعتی آن به اقتصادهای آسیایی منتقل خواهد شد.
در حوزه انرژی، اگرچه چین تاکنون نقش پیشتاز را بر عهده داشته، سایر اقتصادهای آسیایی نیز پیش از تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر، در همین مسیر قرار گرفته بودند. رشد هوش مصنوعی به انرژی بیشتری نیاز دارد و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر نیز بدون سرمایهگذاری عظیم در زیرساختها ممکن نیست. همزمان، جهش قیمت نفت، امنیت انرژی را به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری بدل کرده است.
هزینههای نظامی نیز در سراسر آسیا رو به افزایش است. بودجه دفاعی چین با نرخی سریعتر از رشد اقتصادی این کشور افزایش مییابد. هند نیز بودجه سرمایهگذاری دفاعی خود را ۱۸ درصد بالا برده است. در همین حال، ژاپن، کره جنوبی و تایوان نیز قصد دارند سهم بودجه دفاعی خود را در میانمدت از مجموع ۱.۷ درصد تولید ناخالص داخلی به حدود ۳ درصد برسانند. در این ارزیابی، تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر نهتنها مانع این روند نخواهد شد، بلکه آن را تقویت میکند.
اثرات سرریز در سراسر اقتصاد منطقه
یکی از ویژگیهای کلیدی این موج سرمایهگذاری، اثرات زنجیرهای آن در کل اقتصاد آسیاست. افزایش هزینههای سرمایهای در بخشهایی مانند هوش مصنوعی، انرژی و دفاع، در همان صنایع متوقف نمیشود، بلکه به فعال شدن کل زنجیره صنعتی منطقه منجر خواهد شد.
افزایش تقاضا برای ماشینآلات، تجهیزات صنعتی و کالاهای پایه، صنایع مرتبط را نیز به افزایش سرمایهگذاری وادار میکند. به این ترتیب، بخشهایی مانند کالاهای سرمایهای، تجهیزات صنعتی و مواد خام وارد یک چرخه تقویتشونده رشد میشوند.
آسیا از این روند به دو شکل منتفع میشود. نخست، افزایش سرمایهگذاری داخلی خود منطقه، موتور چرخه صنعتی را فعال میکند. دوم، آسیا اکنون مرکز اصلی تولید صنعتی جهان است و نزدیک به نیمی از ارزش افزوده صنعتی جهان را در اختیار دارد. از این رو، هرگونه رشد سرمایهگذاری در اقتصاد جهانی، بهطور طبیعی تقاضا برای تولیدات آسیایی را نیز افزایش میدهد.
از سوی دیگر، رشد سرمایهگذاری به ایجاد اشتغال و افزایش دستمزدها منجر خواهد شد؛ عاملی که خود به تقویت مصرف داخلی کمک میکند. به این ترتیب، چرخه سرمایهگذاری از مسیر تقویت تقاضای مصرفی، دوام بیشتری پیدا خواهد کرد.
کدام اقتصادها بیشترین منفعت را میبرند
اگرچه همه اقتصادهای آسیایی از این موج جدید صنعتی بهره خواهند برد، اما میزان منفعت آنها یکسان نخواهد بود. چین، ژاپن، کره جنوبی و تایوان به دلیل سهم بالاتر بخش صنعت در اقتصادشان و همچنین وزن بیشتر محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، انرژی و صنایع دفاعی در سبد صادراتیشان، در میان برندگان اصلی این ابرچرخه قرار دارند.
هند نیز علاوه بر بهرهمندی از رونق صنعتی منطقه، از طریق سیاستهای مالی و پولی انبساطی، یک موج سرمایهگذاری داخلی را تجربه خواهد کرد. در سوی دیگر، کشورهایی مانند استرالیا و اندونزی بهعنوان صادرکنندگان مواد خام و کالاهای پایه، از رشد قیمت مواد اولیه سود خواهند برد؛ بهویژه در شرایطی که شاخص قیمت مواد خام اکنون به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسیده است.
در مجموع، آسیا وارد یک چرخه چندساله سرمایهگذاری و توسعه صنعتی شده است؛ چرخهای که با اتکا به هوش مصنوعی، امنیت انرژی، گذار به انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش هزینههای دفاعی، میتواند بزرگترین موج صنعتی منطقه از دهه ۲۰۰۰ تاکنون را رقم بزند.