حذف یک میلیارد بشکه نفت از بازار چه پیامدی دارد؟
برخلاف تصور رایج، بنزین تنها بخشی از محصولات حاصل از پالایش نفت خام است و ساختار واقعی پالایش بسیار متنوعتر است؛ بهطوری که بخش بزرگی از خروجی هر بشکه نفت به سوختهای حملونقل و خوراک صنایع اختصاص دارد.
به گزارش معدننیوز، برخلاف تصور رایج، بنزین تنها بخشی از محصولات حاصل از پالایش نفت خام است و ساختار واقعی پالایش بسیار متنوعتر است؛ بهطوری که بخش بزرگی از خروجی هر بشکه نفت به سوختهای حملونقل و خوراک صنایع اختصاص دارد.
برخلاف تصور عمومی که بنزین را مهمترین محصول نفت خام میداند، ساختار واقعی پالایش نفت بسیار پیچیدهتر و متنوعتر است. درک این موضوع برای فهم اثر همزمان بحرانهای ژئوپلیتیکی بر اقتصاد جهانی اهمیت زیادی دارد، زیرا نفت تنها سوخت خودروها نیست و نقش اساسی در بسیاری از فعالیتهای صنعتی و حملونقل ایفا میکند.
بر اساس الگوی متعارف پالایش نفت، ترکیب تقریبی محصولات حاصل از یک بشکه نفت خام به شرح زیر است:
-بنزین: ۴۵.۹٪
-دیزل و گازوئیل: ۳۰.۰٪
-سوخت جت: ۱۱.۰٪
-کک نفتی (مصرف در فولاد و آلومینیوم): ۴.۶٪
-گاز پالایشی (Still Gas): ۳.۹٪
-گازهای مایع هیدروکربنی: ۳.۵٪
-آسفالت و قیر: ۲.۰٪
-سوخت سنگین کشتیها: ۱.۹٪
-روانکنندهها: ۱.۰٪
-سایر فرآوردهها: ۲.۳٪
بر این اساس، تنها فرآوردههای مرتبط با بخش حملونقل شامل بنزین، دیزل، سوخت جت و سوخت سنگین کشتیها حدود ۸۸.۸ درصد از خروجی هر بشکه نفت را تشکیل میدهند. اگر گازهای مایع هیدروکربنی و کک نفتی که بهعنوان خوراک صنایع پاییندستی استفاده میشوند نیز در نظر گرفته شوند، در مجموع ۹۶.۹ درصد از نفت خام صرف تأمین انرژی و مواد اولیه مورد نیاز اقتصاد جهانی میشود.
در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در عرضه نفت تنها به معنای کاهش دسترسی به بنزین نیست. حذف هر بشکه نفت از چرخه بازار میتواند همزمان بر تأمین گازوئیل و حملونقل کالا، سوخت جت و حملونقل هوایی، قیر مورد استفاده در پروژههای عمرانی و همچنین خوراک صنایع سنگین تأثیر بگذارد و زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی را ایجاد کند.
در صورتی که طی دو ماه یک میلیارد بشکه نفت از عرضه جهانی حذف شود، پیامدهای آن محدود به افزایش قیمت سوخت نخواهد بود. چنین وضعیتی میتواند به افزایش هزینههای حملونقل، اختلال در تجارت بینالمللی، فشار بر صنایع انرژیبر و در نهایت کاهش سرعت رشد اقتصادی در سطح جهانی منجر شود.
آژانس بینالمللی انرژی نیز هشدار داده است که ادامه بحرانهای انرژی میتواند آثار گستردهای بر بازارهای جهانی داشته باشد؛ از افزایش قیمتها و ایجاد اختلال در ناوگان حملونقل گرفته تا افزایش ریسک رکود اقتصادی در مقیاس بینالمللی.