هشدار درباره بازگشت التهاب به بازار آلومینیوم همزمان با جهش ارزی

پایگاه خبری معدن‌نیوز، پس از ماه‌ها ثبات نسبی در بازار آلومینیوم و قیمت‌گذاری بر مبنای ارز تالار دوم، جهش‌های جدید ارزی و شایعات درباره بازگشت نرخ دلار آزاد به فرمول قیمت‌گذاری دوباره زمینه التهاب و سودجویی را در این بازار ایجاد کرده است.

در اواخر سال ۱۴۰۳ و پس از نابسامانی‌ها و جهش‌های ارزی که به افزایش قیمت فلزات و ایجاد رقابت‌های کاذب در تالار آلومینیوم انجامید، تعدد نرخ‌های ارز از جمله نیما، سنا، بازار متشکل ارزی و آزاد، سردرگمی گسترده‌ای برای فعالان صنعت به همراه داشت.

در همین دوره، سندیکای صنایع آلومینیوم با برگزاری نشست‌ها و جلسات کارشناسی با مدیران شرکت‌های عرضه‌کننده و همراهی این شرکت‌ها تصمیم گرفت برای ساماندهی وضعیت عرضه و قیمت‌ها و جلوگیری از خام‌فروشی و صادرات توسط بازرگانان، مبنای نرخ ارز در فرمول قیمت را به دلار آزاد تغییر دهد. این تصمیم که حدود ۱۰ ماه اجرایی بود، موجب تداوم عرضه، آرامش نسبی بازار و کاهش التهابات شد.

با این حال، برخی فعالان صنعت معتقد بودند با توجه به استفاده اسملترها از برق یارانه‌ای و پرداخت دستمزدها به ریال، ضرورتی ندارد قیمت محصول نهایی به‌طور کامل بر اساس دلار آزاد محاسبه شود.

به باور این گروه، تنها بخشی از قیمت که مربوط به مواد اولیه وارداتی است باید دلاری لحاظ شود. همچنین در مواردی که تولیدکنندگان از ارز دولتی یا مبادله‌ای استفاده کرده ولی محصول را با نرخ دلار آزاد به صنایع پایین‌دستی می‌فروختند، این مسئله نوعی اجحاف نسبت به مصرف‌کنندگان داخلی تلقی می‌شد.

در ادامه جلساتی میان تولیدکنندگان، سندیکای صنایع آلومینیوم و وزارت صمت و بورس کالا برگزار شد و مقرر گردید که به‌منظور همراهی با وضعیت تولید و نقدینگی، و با توجه به اینکه شرکت‌های اسملتر بخش عمده صادرات خود را در قالب تهاتر انجام می‌دهند، مبنای قیمت‌گذاری از ارز آزاد به ارز تالار دوم تغییر یابد.

این تصمیم همزمان با جنگ‌های تحمیلی و جنگ رمضان بود که اجرای آن را با تأخیر مواجه کرد.

با آغاز سال جاری و براساس دستورالعمل وزارت صمت در زمینه عرضه و قیمت‌گذاری، عملاً ارز تالار دوم جایگزین ارز آزاد در فرمول قیمت‌گذاری آلومینیوم شد و عرضه‌ها از ابتدای سال بر همین مبنا انجام گرفته است.

اما اکنون و پس از دوره‌ای از آرامش نسبی در عرضه و تقاضای آلومینیوم، همزمان با جهش‌های ارزی هفته جاری، مجدداً سودجویان وارد بازار شده‌اند. این افراد با انتشار شایعاتی درباره احتمال بازگشت نرخ ارز آزاد به فرمول قیمت‌گذاری و همچنین القای کمبود مصنوعی، در تلاش‌اند تا بازار آلومینیوم را متشنج کنند.

این شایعات موجب سردرگمی فروشندگان و خریداران شده و در شرایط بحرانی و جنگ نظامی و اقتصادی، قدرت تصمیم‌گیری و تولید را از مدیران سلب می‌کند.

در همین ارتباط تأکید می‌شود که نرخ دلار بازار آزاد هیچ‌گاه مورد تأیید دولت نبوده و نمی‌تواند مبنای محاسبات قرار گیرد. شرکت‌های اسملتر نیز هرگز خریدهای خود را با دلار آزاد انجام نمی‌دهند. این شرکت‌ها در گذشته از دلار نیمایی استفاده می‌کردند و اکنون نیز از ارز مبادله‌ای یا تالار دوم بهره می‌برند، یا بخشی از مواد اولیه خود را از طریق تهاتر با شمش آلومینیوم تأمین می‌کنند و سایر هزینه‌ها نیز ریالی است؛ بنابراین دلار آزاد نمی‌تواند مبنای منطقی قیمت‌گذاری باشد.

امید می‌رود سندیکای صنایع آلومینیوم با اتخاذ تدابیر مناسب، موضع شفاف خود را به وزارتخانه و بورس اعلام کرده و از سودجویی گروه‌هایی که بازار را ملتهب می‌کنند جلوگیری کند؛ چراکه صنایع پایین‌دستی در حال حاضر نیز با حداقل ظرفیت در حال فعالیت‌اند و با کوچک‌ترین تنش ناچار به تعطیلی خواهند شد و این مسئله می‌تواند گروهی جدید از بیکاران را به جامعه اضافه کند.