طرح جامع مس در آستانه نهایی شدن؛ صادرات مس مشروط به گواهی بورس کالا
مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت از نهایی شدن «طرح جامع مس» همزمان با اجرای برنامه هفتم توسعه خبر داد؛ طرحی که با تعیین اهداف تولید تا سال ۱۴۰۷، الزامات انرژی و زیرساخت را مشخص کرده و صادرات مس را به ارائه گواهی بورس کالا مشروط میکند.
به گزارش معدننیوز، مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت از نهایی شدن «طرح جامع مس» همزمان با اجرای برنامه هفتم توسعه خبر داد؛ طرحی که با تعیین اهداف تولید تا سال ۱۴۰۷، الزامات انرژی و زیرساخت را مشخص کرده و صادرات مس را به ارائه گواهی بورس کالا مشروط میکند.
همزمان با اجرای برنامه هفتم توسعه، «طرح جامع مس» در مراحل نهایی تدوین قرار دارد؛ طرحی که علاوه بر تعیین اهداف تولید تا سال ۱۴۰۷، الزامات انرژی، آب، برق، گاز و زیرساختهای حملونقل را مشخص کرده و با مشروطسازی صادرات به گواهی بورس کالا، شفافسازی زنجیره مس را دنبال میکند.
بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه و تدوین نهایی این طرح، مکانیزمهایی برای تفکیک تولیدکنندگان واقعی از واسطهها طراحی شده است. در این چارچوب، سهمیه مواد اولیه بر اساس عملکرد واقعی تولید در سامانه جامع تجارت بررسی میشود و صادرات تنها با ارائه گواهی بورس کالا امکانپذیر خواهد بود؛ اقدامی که به گفته وزارت صمت، مسیر خروج غیرشفاف سرمایه از کشور را مسدود میکند.
نهایی شدن طرح جامع مس و الزامات زیرساختی
محمدرضا کریمی، مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت، با اشاره به هدفگذاریهای این طرح گفت: اهداف تولید صنعت مس بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه تعیین شده و قرار است تا سال ۱۴۰۷ به ارقام مشخصی در تولید دست یابیم. وی افزود که طرح جامع مس همانند طرحهای جامع فولاد و زغالسنگ، در آستانه ابلاغ رسمی قرار دارد و تنها برگزاری جلسه نهایی باقی مانده است.
به گفته کریمی، در این طرح علاوه بر اهداف تولید، تمامی ملزومات تحقق آن از جمله نیاز به گاز، برق، آب و زیرساختهای حملونقل جادهای و ریلی بهصورت دقیق احصا شده و مسیر پیشروی صنعت مس بر اساس این سند مشخص شده است.
چالشهای صادراتی و حذف واسطهها
مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت با اشاره به چالشهای صادرات کاتد مس گفت: کاتد مس به دلیل نقدشوندگی بالا و ارزش اقتصادی قابل توجه، در سالهای گذشته با مسیرهای نادرست صادراتی مواجه بوده است؛ بهگونهای که برخی افراد کالا را از بورس با قیمت داخلی خریداری و خارج از بورس به اشخاص دیگر فروخته و بدون بازگشت ارز صادر میکردند.
وی افزود: در برخی موارد، کاتد مس بهصورت مفتول یا قطعات خردشده و با کدهای تعرفهای دیگر صادر میشد تا قابلیت رهگیری نداشته باشد.
اتصال سهمیه خرید به تولید واقعی
کریمی تصریح کرد: برای مقابله با این وضعیت، برای نخستین بار در میان صنایع، سهمیه خرید مواد اولیه به عملکرد واقعی تولید متصل شده است. بر این اساس، اگر شرکتی سهمیه خرید ۱۰۰ تن در ماه داشته باشد، سامانه جامع تجارت بررسی میکند که این میزان مواد اولیه در سه ماه گذشته چه مقدار تولید و فروش واقعی داشته و در صورت عدم ثبت تولید، سهمیه کاهش یافته یا موقتاً قطع میشود.
وی ادامه داد: اجرای این طرح نیازمند محاسبه دقیق ضرایب مصرف برای هزاران شناسه کالا بوده و پس از آن، ساماندهی صادرات با الگوگیری از تجربه موفق صنعت سیمان در دستور کار قرار گرفته است؛ بهطوری که صادرات منوط به ارائه گواهی خرید صادراتی بورس کالا شده و رقابت منفی حذف میشود.
صادرات مس فقط با گواهی بورس کالا
مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت تأکید کرد: پس از آمادهسازی زیرساختها که پیشبینی میشود تا نیمه فصل زمستان امسال تکمیل شود، صادرات کاتد مس و در مراحل بعد مفتول و سایر محصولات مسی، صرفاً با ارائه گواهی صادراتی بورس کالا در گمرکات کشور امکانپذیر خواهد بود.
وی هدف اصلی این اقدام را جلوگیری از دمپینگ و ارزانفروشی یکی از سرمایههای ملی کشور عنوان کرد و افزود: با اجرای این سازوکار، فقط تولیدکننده واقعی یا صادرکننده قانونی قادر به صادرات خواهد بود و ارز حاصل نیز به چرخه اقتصادی کشور بازمیگردد.
وضعیت ظرفیتها و آمار صنعت مس
کریمی در ادامه با اشاره به آمارهای عملکردی صنعت مس گفت: علیرغم نوسانات مقطعی در تولید کاتد، تولید کنسانتره مس با رشد ۱۷ درصدی همراه بوده است. در حال حاضر، ظرفیت تولید کنسانتره مس کشور یک میلیون و ۴۱۲ هزار تن در ۲۸ واحد تولیدی است که از این میزان، یک میلیون و ۲۰۲ هزار تن متعلق به شرکت ملی صنایع مس ایران و حدود ۱۰۰ هزار تن مربوط به سایر واحدهاست.
بر اساس برنامه هفتم توسعه، ظرفیت تولید کنسانتره مس تا پایان سال ۱۴۰۷ باید به ۳ میلیون و ۳۶۰ هزار تن افزایش یابد.
وی افزود: ظرفیت تولید کاتد مس کشور هماکنون ۳۴۶ هزار تن در ۴۲ واحد تولیدی است که هدفگذاری شده تا سال ۱۴۰۷ به ۸۰۰ هزار تن برسد. همچنین ظرفیت نصبشده محصولات پاییندستی مس شامل مفتول، مقاطع، لوله و محصولات تخت، یک میلیون و ۱۶ هزار تن در ۱۹۶ واحد تولیدی است.
کریمی در پایان با اشاره به عملکرد ۸ ماهه سال جاری گفت: تولید کاتد مس از ۱۹۲ هزار و ۵۰۰ تن در ۸ ماهه سال گذشته به ۱۸۶ هزار و ۶۰۱ تن در مدت مشابه امسال کاهش یافته که علت اصلی آن توقف ۱۲ روزه ناشی از حادثه آتشسوزی در واحد خاتونآباد بوده است. در مقابل، تولید کنسانتره مس از ۸۹۱ هزار و ۳۰۱ تن به یک میلیون و ۴۱ هزار و ۲۰۰ تن افزایش یافته که نشاندهنده تأمین پایدار مواد اولیه و جبران افت موقت تولید کاتد در ماههای آینده است.