اثر نااطمینانی بر بنگاهها؛ ظرفیتهای ساحلی در انتظار شکوفایی صنعتی

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر نقش توسعه ساحلی در رشد تولید و صادرات، گفت: صنایع دریامحور با تکیه بر مزیت لجستیکی و زیرساختهای بندری میتوانند به پیشران اقتصاد تبدیل شوند، مشروط بر آنکه نااطمینانیهای محیطی و ضعف حکمرانی مانع شکوفایی ظرفیتها نشود.
به گزارش معدننیوز، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر نقش توسعه ساحلی در رشد تولید و صادرات، گفت: صنایع دریامحور با تکیه بر مزیت لجستیکی و زیرساختهای بندری میتوانند به پیشران اقتصاد تبدیل شوند، مشروط بر آنکه نااطمینانیهای محیطی و ضعف حکمرانی مانع شکوفایی ظرفیتها نشود.
حامد یزدیان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در گفتوگویی تحلیلی با تمرکز بر چالش نااطمینانی در محیط کسبوکار، توسعه ساحلی را یکی از کلیدیترین مسیرهای ارتقای تولید و صادرات کشور دانست و تأکید کرد: شکوفایی ظرفیتهای بنگاههای بزرگ، ضرورتی اجتنابناپذیر برای رشد پایدار اقتصاد ایران است.
وی با اشاره به اهمیت دسترسی به دریا، زیرساختهای بندری و کاهش هزینههای لجستیک گفت: این مزیت راهبردی میتواند صنایع دریامحور را به موتور محرک رشد اقتصادی تبدیل کند. از این منظر، شرکتهایی مانند فولاد هرمزگان بهدلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز، ظرفیت ایفای نقش مؤثر در زنجیره صادرات فولاد را دارند؛ ظرفیتی که تحقق آن نیازمند مدیریت کارآمد، ثبات سیاستی و بهرهبرداری هدفمند از مزیتهای ساحلی است.
نااطمینانی؛ مانع فعالسازی ظرفیتهای بالقوه بنگاهها
یزدیان با اشاره به وجود ظرفیتهای بلااستفاده در بسیاری از صنایع کشور، اظهار داشت: شرکتها و بنگاههای ایرانی از نظر منابع انسانی، توان تولید و فناوری، ظرفیتهای قابلتوجهی دارند، اما به دلایل داخلی و محیطی، این ظرفیتها به بهرهبرداری کامل نمیرسد؛ وضعیتی که از آن با عنوان «ظرفیتهای بهگلنشسته» یاد میشود.
به گفته وی، ضعف مدیریت، فرآیندهای پیچیده، فرهنگ سازمانی غیرحامی نوآوری و نبود انگیزه در نیروی انسانی از جمله عوامل درونسازمانی است که مانع بالفعل شدن توان بالقوه شرکتها میشود. در کنار آن، نااطمینانیهای اقتصادی، سیاستی و محیطی نیز نقش پررنگی در کاهش بهرهوری و تعویق تصمیمهای راهبردی دارند.
نااطمینانی و اثر آن بر صنایع سرمایهبر
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تفاوت اثر نااطمینانی بر صنایع مختلف، تصریح کرد: صنایع سرمایهبر با چرخه تولید بلندمدت، مانند صنعت فولاد، بیشترین آسیب را از نااطمینانی متحمل میشوند. نوسانات قیمت جهانی، تغییرات نرخ ارز، محدودیتهای انرژی و سیاستهای تجاری، برنامهریزی تولید و سرمایهگذاری را با اختلال مواجه میکند و باعث استفاده ناکامل از ظرفیتها میشود.
وی افزود: در چنین شرایطی، شرکتهایی که از مدیریت ریسک، برنامهریزی سناریویی و انعطاف عملیاتی برخوردار باشند، میتوانند نااطمینانی را به فرصت تبدیل کرده و از رقبا پیشی بگیرند.
چرا ظرفیتهای بهگلنشسته شکل میگیرد؟
یزدیان با تشریح مفهوم ظرفیتهای بهگلنشسته گفت: این پدیده صرفاً یک مشکل عملیاتی نیست، بلکه چالشی استراتژیک است. زمانی که سرمایهگذاری بدون پیوند با نیاز بازار انجام شود، یا مقررات و نااطمینانیها تصمیمگیری را مختل کند، ظرفیت تولید افزایش مییابد اما ارزش افزودهای خلق نمیشود.
وی تأکید کرد: این مسئله بهویژه در صنایع بزرگ معدنی و فولادی مشاهده میشود؛ جایی که علیرغم ظرفیت اسمی بالا، بهرهگیری واقعی از توان تولید با موانع جدی مواجه است.
نقش حکمرانی در شکوفایی ظرفیتها
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به وظایف نظام حکمرانی اظهار داشت: بدون اصلاح محیط کلان اقتصادی، بسیاری از ظرفیتهای تولیدی همچنان به گل مینشیند. کاهش مداخلات دستوری، ایجاد ثبات در سیاستها، تسهیل دسترسی به منابع مالی و فناوری، بهبود زیرساختها و حمایت هدفمند از صادرات، از الزامات فعالسازی ظرفیتهای پنهان بنگاههاست.
وی افزود: حکمرانی کارآمد باید بستری فراهم کند که نوآوری، رقابتپذیری و انگیزه سرمایهگذاری تقویت شود، نه اینکه با مقررات غیرشفاف و مداخلات غیرهدفمند، توان بنگاهها محدود شود.
فولاد هرمزگان؛ مزیت ساحلی و چالشهای تحقق
یزدیان با اشاره به نمونه فولاد هرمزگان گفت: این شرکت بهدلیل دسترسی مستقیم به آبهای آزاد و نزدیکی به بنادر بزرگ، از مزیت لجستیکی کمنظیری برخوردار است، اما چالشهایی مانند محدودیتهای انرژی، هزینه بالای تولید، رقابت منطقهای و تنگناهای تحریمی مانع بهرهبرداری کامل از این ظرفیت شده است.
وی تأکید کرد: با وجود این موانع، حرکت این شرکت به سمت توسعه فناوری، افزایش بهرهوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر میتواند در بلندمدت، فولاد هرمزگان را به یکی از قطبهای صادرات فولاد منطقه تبدیل کند؛ مشروط بر آنکه ثبات سیاستی و حمایتهای زیرساختی تداوم یابد.