چین جای اوپک را نگرفته، اما نبض کوتاهمدت بازار نفت را در دست دارد
تمرکز معاملهگران نفت برای دریافت سیگنالهای قیمتی کوتاهمدت از اوپک فاصله گرفته و بیش از گذشته متوجه رفتار خرید چین شده است.
به گزارش معدننیوز، تمرکز معاملهگران نفت برای دریافت سیگنالهای قیمتی کوتاهمدت از اوپک فاصله گرفته و بیش از گذشته متوجه رفتار خرید چین شده است.
در بخش عمدهای از دهه گذشته، بازارهای نفت تصمیمات اوپک را مهمترین عامل جهتدهنده قیمتها میدانستند، اما این سلسلهمراتب امروز با چالش مواجه شده است. هرچند اوپک همچنان نقش تعیینکنندهای دارد، اما تمرکز معاملهگران برای دریافت سیگنالهای کوتاهمدت قیمتی بهطور محسوسی از اوپک فاصله گرفته و به چین نزدیک شده است.
بر اساس گزارش رویترز، چین اکنون به یکی از اثرگذارترین نیروها در شکلگیری قیمت نفت تبدیل شده است؛ نه بهدلیل کنترل عرضه، بلکه بهواسطه مقیاس، زمانبندی و الگوی رفتاری خرید نفت خام. این تحول نشان میدهد بازار نفت بیش از گذشته ماهیتی تقاضامحور پیدا کرده و چین در مرکز این معادله قرار دارد.
نفوذ چین فراتر از حجم واردات
چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است، اما اثرگذاری آن تنها به ارقام وارداتی محدود نمیشود. تحلیلگران Refinitiv اعلام کردهاند که نقش سنتی تولیدکنندگانی مانند اوپکپلاس بهعنوان تعیینکنندگان اصلی قیمت نفت، در سال ۲۰۲۵ بهطور جدی «به چالش کشیده شده است».
به گفته این تحلیلگران، استفاده چین از ذخایر راهبردی نفت برای ایجاد کف و سقف قیمتی، در بسیاری از مقاطع بهطور عملی جایگزین سیگنالدهی اوپک شده است. در نتیجه، رفتار خرید و انبارسازی چین، بیش از بیانیههای رسمی اوپک، جهت حرکت قیمتها را مشخص کرده است.
ابهام ساختاری؛ خودِ عدم شفافیت بهعنوان عامل قیمتی
ساختار بازار نفت چین ترکیبی از شرکتهای دولتی بزرگ، پالایشگران مستقل و نهادهای ذخیرهسازی راهبردی است. رفتار خرید این بازیگران اغلب غیرشفاف بوده و بهطور کامل در دادههای لحظهای بازار منعکس نمیشود.
محمولههای وارداتی ممکن است وارد ذخایر تجاری، ذخایر راهبردی یا حتی ذخیرهسازی شناور شوند، بدون آنکه مقصد نهایی آنها برای بازار روشن باشد. همین عدم شفافیت، خود به متغیری اثرگذار در نوسانات قیمت نفت تبدیل شده است.
الگوی تکرارشونده بازار نفت
در دو سال گذشته، یک الگوی مشخص بارها در بازار تکرار شده است:
شتابگیری واردات چین، موجب تقویت قیمتها شده، حتی در شرایط عرضه مناسب
کاهش واردات چین، منجر به افت قیمتها شده، حتی با وجود محدودیتهای تولید اوپک
تداوم این الگو باعث شده معاملهگران، سرعت واردات چین را سیگنالی فوریتر از اهداف تولید اوپک بدانند؛
اهدافی که معمولاً از پیش پیشبینی میشوند یا بهطور ناقص اجرا میگردند.
نقش کلیدی حاشیه سود پالایش در چین
حاشیه سود پالایشگاههای چینی، بهویژه پالایشگران مستقل، به یکی از شاخصهای پیشنگر مهم بازار نفت تبدیل شده است. بهبود حاشیه سود، واردات نفت خام را افزایش میدهد و فشار بر سودآوری، به کاهش سریع خرید منجر میشود.
این پالایشگران بهدلیل چرخههای برنامهریزی کوتاهمدت و محدودیتهای مالی، رفتاری نوسانی دارند که سیاستهای تولیدی اوپک توان مهار کامل آن را ندارد.
ژئوپلیتیک و نقش نفت تحریمی
افزایش واردات چین از روسیه و سایر تولیدکنندگان تحت تحریم نیز این روند را تقویت کرده است. معاملات نفت تحریمی، که اغلب با سازوکارهای قیمتی و تجاری متفاوت انجام میشود، پیوند سنتی میان تصمیمات اوپک و قیمتهای نقدی بازار را تضعیف کرده است.
اوپک همچنان بازیگر کلیدی است
با وجود این تحولات، اوپک—و بهویژه عربستان سعودی—همچنان بیشترین ظرفیت مازاد تولید جهان را در اختیار دارد و این ظرفیت، لنگر اصلی انتظارات میانمدت بازار باقی مانده است.
اما در شرایطی که نوسانات تقاضا محرک اصلی قیمتهای کوتاهمدت شدهاند، اهمیت ظرفیت مازاد کاهش یافته و «بشکه حاشیهای» بیش از آنکه به تصمیمات تولید اوپک وابسته باشد، به رفتار خرید چین گره خورده است.
چین امروز سیگنالساز اصلی نوسانات کوتاهمدت قیمت نفت است، اما هنوز به قیمتگذار نهایی بازار تبدیل نشده است. معاملهگران میتوانند بهسرعت به سیگنالهای چین واکنش نشان دهند، اما پایداری قیمتها همچنان به بازیگران سنتی بازار وابسته است.
اگر چین روزی بتواند قیمتها را نهتنها جابهجا، بلکه تثبیت کند، آنگاه میتوان گفت واقعاً جای تولیدکنندگان را گرفته است؛ تا آن زمان، این فرضیه همچنان در حال آزمون خواهد بود.