گذار سبز که قرار بود پروژه‌ای اخلاق‌محور برای نجات اقلیم باشد، اکنون به میدان جدیدی از رقابت ژئوپلیتیک تبدیل شده است؛ رقابتی که در آن لیتیوم، کبالت و عناصر خاکی کمیاب نقشی مشابه نفت و زغال‌سنگ در قرن بیستم ایفا می‌کنند.

چین در واکنش به فشارهای آمریکا برای کاهش وابستگی به زنجیره تأمین عناصر نادر خاکی، ابتکار «معدن‌کاری و مواد معدنی سبز» را با مشارکت ۱۹ کشور راه‌اندازی کرد تا قواعد رقابت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

در اقدامی غیرمنتظره، وزارت کشور آمریکا به پیشنهاد دولت ترامپ، ۱۰ ماده معدنی جدید از جمله زغال‌سنگ متالورژیکی، مس، نقره و اورانیوم را به فهرست مواد حیاتی اقتصاد و امنیت ملی اضافه کرد.

دولت هند در راستای کاهش وابستگی به چین و توسعه زنجیره تأمین داخلی مواد معدنی حیاتی، طرح تازه‌ای برای پرداخت حق امتیاز استخراج بر اساس درصدی از قیمت فروش مواد معدنی از جمله گرافیت، سزیم، زیرکونیوم و روبیدیوم اعلام کرد. این تغییر، بخشی از برنامه کلان هند برای جذب سرمایه‌گذاری ۱.۹ میلیارد دلاری در بخش معادن راهبردی و توسعه تولید عناصر حیاتی برای صنایع دفاعی، باتری و انرژی‌های تجدیدپذیر است.

دولت لیبرال کانادا در بودجه جدید خود که در اول آوریل منتشر شد، طرحی جامع برای تقویت زنجیره تأمین داخلی مواد معدنی حیاتی (Critical Minerals) معرفی کرد. این طرح شامل تأسیس صندوق حاکمیتی ۲ میلیارد دلاری کانادا (حدود ۱.۴ میلیارد دلار آمریکا)، برنامه‌های مالی جدید برای صنایع معدنی، و گسترش مشوق‌های مالیاتی اکتشاف است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در سفر خود به آسیا به‌دنبال امضای قراردادهای اقتصادی و معدنی حیاتی با شرکای تجاری این منطقه است؛ هدف، کاهش وابستگی جهانی به زنجیره تأمین تحت سیطره چین و افزایش اهرم‌های ژئوپلیتیکی واشنگتن در جنگ تجاری دو قدرت اقتصادی محسوب می‌شود.

وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) مناقصه خرید کبالت را لغو کرد؛ اقدامی که به‌عنوان نشانه‌ای تازه از دشواری‌های کشورهای غربی در تقویت زنجیره تأمین داخلی فلزات حیاتی از جمله کبالت تلقی می‌شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از اجرای تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی جدید بر واردات کالا از چین از اول نوامبر خبر داد. او همچنین از اعمال کنترل صادرات بر نرم‌افزارهای حیاتی در همان تاریخ سخن گفت؛ اقدامی که در واکنش به سیاست‌های جدید چین در خصوص صادرات مواد معدنی کمیاب صورت می‌گیرد.

ژاپن متعهد شده است که ۷ میلیارد دلار برای توسعه کریدور لجستیکی ناکالا (Nacala Logistics Corridor) سرمایه‌گذاری کند؛ طرحی که پیش‌بینی می‌شود پروژه روتیل–گرافیت Kasiya متعلق به شرکت Sovereign Metals ‌(ASX: SVM) (LON: SVML)‌ در مالاوی را تقویت کند.

با وجود ابراز علاقه مکرر مقامات آمریکایی برای سرمایه‌گذاری در مواد معدنی حیاتی آسیای مرکزی، چین در حال گسترش سریع نفوذ خود در این منطقه از طریق قراردادهای معدنی است.