نگرانیها از ازسرگیری فعالیت معدنی در محدوده سنگنگارههای تیمره افزایش یافت
رسول نجفی با بیان آغاز دوباره فعالیت یک معدن بدون مجوز در محدوده تیمره، نسبت به خطرات جدی تخریب سنگنگارههای چند هزار ساله و آثار باستانی گلپایگان هشدار داد و خواستار بسته ماندن پرونده معدنی این منطقه شد.
به گزارش معدننیوز، رسول نجفی با بیان آغاز دوباره فعالیت یک معدن بدون مجوز در محدوده تیمره، نسبت به خطرات جدی تخریب سنگنگارههای چند هزار ساله و آثار باستانی گلپایگان هشدار داد و خواستار بسته ماندن پرونده معدنی این منطقه شد.
رسول نجفی روز یکشنبه با اشاره به حساسیت بالای منطقه تیمره و پیگیری مستمر مردم و مسئولان محلی برای حفاظت از این محدوده گفت: طی سالهای گذشته، منطقه تیمره به دلیل وجود سنگنگارههای چند هزار ساله، منطقه حساس و ممنوعه اعلام شده و بارها تأکید شده است که هیچگونه فعالیت معدنی نباید در این محدوده انجام شود.
وی افزود: از سال ۱۴۰۱ و با پیگیریهای متعدد، سه معدن از چهار معدن فعال در این منطقه تعطیل شد و تنها یک معدن در فاصله دورتری باقی ماند. با این حال در آبان ۱۴۰۴ برخی بهرهبرداران معدنی دوباره درخواست تمدید پروانه دادند و تلاش کردند فعالیتهای خود را از سر بگیرند.
نجفی گفت: در ماههای اخیر مشخص شد همان معدن باقیمانده بدون دریافت مجوز جدید فعالیت خود را آغاز کرده است؛ در حالی که پرونده آن در گذشته مختومه اعلام شده بود. به گفته او، مخالفت رسمی انجمن دوستداران سنگنگارههای تیمره ثبت شده و اداره میراث فرهنگی گلپایگان نیز در این روند همراهی داشته است.
دبیر انجمن توضیح داد که بهرهبردار در یکی از جلسات با میراث فرهنگی، گروهی از فعالان را به محل برده و بخشی از کوه را که پیشتر تخریب شده بود، نشان داده است. او افزود: در آن محل بخشهایی از کوه تا عمق ۷۰ تا ۸۰ متر برداشت شده و این وضعیت علاوه بر تخریب زیستگاه، خطرات جدی برای محیطزیست و جانوران ایجاد کرده است. بهرهبردار درخواست کرده بود که اجازه داده شود برداشت این بخش کامل شود تا به ادعای خود منطقه پس از آن به حالت قبل بازگردد.
نجفی تأکید کرد بخشی از منطقه بازدید شده فراتر از محدوده اعلام شده اولیه بوده و هنگام مراجعه مشخص شد که برداشتها از نقاط جدید صورت گرفته است. به گفته او، هنگام اعتراض انجمن و رئیس میراث فرهنگی گلپایگان، برخی کارگران معدن برخوردی تنشآمیز داشتهاند.
وی افزود: درخواست اصلی ما این است که پرونده فعالیت معدنی در این محدوده بسته بماند، زیرا هرگونه برداشت جدید میتواند به سنگنگارههای ارزشمند تیمره آسیبهای غیرقابل جبران وارد کند.
این فعال میراث فرهنگی گفت: پس از تلاش برای ازسرگیری فعالیت معادن، موضوع به دادستان گلپایگان اطلاع داده شده و همکاری خوبی نیز آغاز شده است. او با اشاره به فاصله بسیار کم معدن از سنگنگارهها بیان کرد: بر اساس مستندات موجود، این معدن حدود ۲۰ متر با سنگنگارههای چند هزار ساله فاصله دارد؛ در حالی که این منطقه باید کاملاً قرمز اعلام شده و هرگونه فعالیت در حریم آن ممنوع باشد.
نجفی ادامه داد: محدوده تیمره شامل هزاران هکتار دره و کوه است که در آن قبرستانهای تاریخی و آثار باستانی دیگری نیز وجود دارد. متأسفانه حفاریهای غیرمجاز، چه توسط افراد سودجو و چه احتمالا با دخالت معدنکاران، باعث تخریب برخی قبرستانهای تاریخی نیز شده است.
او همچنین به افزایش قابل توجه حفاریهای غیرمجاز و گنجیابی در سراسر کشور، بهویژه در گلپایگان اشاره کرد و گفت: به دلیل وضعیت اقتصادی، این پدیده شدت یافته و در مدت اخیر شاهد افزایش ملموس تلاشها در مناطق باستانی بودهایم. به گفته او، اداره میراث فرهنگی گلپایگان با کمبود امکانات جدی مواجه است و رئیس اداره حتی خودروی سازمانی در اختیار ندارد.
نجفی خاطرنشان کرد: هرچند با پیگیریها، فعالیت معدنکاران در روزهای اخیر تا حدی متوقف شده اما تحرکات همچنان ادامه دارد و این وضعیت نشان میدهد سودجویان در هر شرایطی به دنبال فرصت هستند و نظارتها باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
سنگنگارههای گلپایگان که آثاری متعلق به پیش از تاریخ هستند، در سالهای اخیر در برخی نقاط به دلیل عملیات معدنکاوی و نبود نظارت کافی تهدید و دچار تخریب شدهاند. منطقه تیمره در امتداد رودخانه اناربار، از قلعه ابراهیم شهرستان خوانسار تا مناطق غربی گلپایگان گسترده است و بیشترین تراکم سنگنگارهها در تپه غرقاب قرار دارد که پیشتر معادن در آن فعال بودهاند. نقوش غرقاب شامل نقش حیواناتی چون گرگ، پلنگ، بز، کل و میش، نقوش آیینی، انسانی و تعدادی کتیبه است.