سواحل جنوبی؛ محور جدید توسعه صنعت فولاد ایران

به گزارش معدن‌نیوز، با تشدید بحران خشکسالی و محدودیت منابع آب، سواحل جنوبی ایران به‌عنوان جغرافیای نوین توسعه صنعت فولاد مطرح شده‌اند؛ مسیری راهبردی که می‌تواند آینده اقتصاد و رقابت‌پذیری فولاد کشور را تضمین کند.

در سال‌های اخیر، تشدید بحران خشکسالی و کاهش منابع آب شیرین در ایران، ضرورت بازنگری در جغرافیای صنعتی کشور را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. در چنین شرایطی، توسعه صنایع بزرگ و آب‌بر، به‌ویژه صنعت فولاد، ناگزیر از تغییر رویکرد و بازتعریف محل استقرار خود شده است.

احد میرزایی در یادداشتی به بررسی این تحول پرداخته و تأکید کرده است که امروز، سواحل جنوبی کشور با برخورداری از دسترسی پایدار به آب دریا، ظرفیت‌های متنوع انرژی، موقعیت لجستیکی ممتاز و نزدیکی به مسیرهای اصلی تجارت جهانی، به جغرافیای تازه توسعه فولاد ایران تبدیل شده‌اند؛ جغرافیایی که می‌تواند ستون‌های اقتصاد آینده کشور را شکل دهد.

در میان این پهنه راهبردی، فولاد هرمزگان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پایه‌های صنعتی کشور و از شرکت‌های زیرمجموعه گروه فولاد مبارکه، نقشی ویژه در این تحول ایفا می‌کند. موقعیت ساحلی، زیرساخت‌های توسعه‌محور، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و توان صادراتی قابل توجه، این شرکت را به درگاه اصلی جنوب برای جهش تولید، توسعه و صادرات فولاد ایران تبدیل کرده است.

صنعت فولاد به‌عنوان یکی از صنایع راهبردی و آب‌بر، از نخستین بخش‌هایی است که باید خود را با شرایط جدید اقلیمی و الزامات حکمرانی آب تطبیق دهد. از این منظر، استقرار و توسعه طرح‌های فولادی در کنار سواحل جنوبی ایران، نه یک انتخاب اختیاری، بلکه ضرورتی ملی و استراتژیک به شمار می‌رود.

سواحل جنوبی کشور، به‌ویژه استان‌های هرمزگان و سیستان و بلوچستان، مزیت‌های کم‌نظیری برای توسعه صنعت فولاد دارند. دسترسی مستقیم به آب دریا و امکان استفاده از آب‌شیرین‌کن‌ها، فشار بر منابع آب زیرزمینی و سدها را به حداقل می‌رساند و توسعه صنعتی را از تعارض با منابع آبی داخلی دور می‌کند. این الگو در کشورهایی مانند چین، هند و عربستان نیز دنبال شده و نتایج موفقی به همراه داشته است.

نزدیکی به مسیرهای اصلی تجارت بین‌المللی، مزیت مهم دیگر این مناطق است. قرار گرفتن در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان، امکان صادرات مستقیم محصولات فولادی و واردات مواد اولیه و تجهیزات صنعتی را فراهم کرده و هزینه‌های لجستیکی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد؛ عاملی که می‌تواند قیمت تمام‌شده فولاد ایرانی را رقابتی‌تر کرده و سهم ایران در بازارهای جهانی را افزایش دهد.

از سوی دیگر، سواحل جنوبی ظرفیت بالایی برای توسعه منابع انرژی از جمله انرژی خورشیدی و دسترسی به گاز دارند. این ظرفیت‌ها بستر حرکت به سمت فولاد سبز، کاهش شدت انرژی و دستیابی به استانداردهای محیط‌زیستی بین‌المللی را تقویت می‌کند و می‌تواند ایران را به یکی از بازیگران مهم تولید فولاد کم‌کربن در منطقه تبدیل کند.

انتقال طرح‌های توسعه‌ای به جنوب، همچنین به توزیع متوازن‌تر جمعیت، اشتغال و سرمایه‌گذاری کمک می‌کند. بنادر جنوبی با ایجاد زنجیره کامل ارزش فولاد، از تأمین مواد اولیه تا تولید محصولات نهایی، می‌توانند به قطب‌های اقتصادی جدید کشور تبدیل شوند و نقش مهمی در توسعه پایدار منطقه‌ای ایفا کنند.

در این میان، فولاد هرمزگان به‌عنوان یکی از راهبردی‌ترین واحدهای تولید فولاد کشور، جایگاهی منحصربه‌فرد در گروه فولاد مبارکه و جغرافیای صنعتی ایران دارد. موقعیت این شرکت در کنار سواحل خلیج فارس، امکان شکل‌گیری زنجیره کامل تولید، اجرای طرح‌های توسعه‌ای بزرگ‌مقیاس و توسعه پایدار را فراهم کرده و آن را به یکی از موتورهای محرک توسعه ملی تبدیل کرده است.

زیرساخت‌هایی مانند اسکله‌های تخصصی، دسترسی مستقیم به آب دریا، پست‌های برق قدرتمند و اراضی توسعه‌ای گسترده در منطقه ویژه خلیج فارس، فولاد هرمزگان را به بستری مناسب برای اجرای پروژه‌های جدید فولادی تبدیل کرده است. به همین دلیل، بسیاری از برنامه‌های توسعه‌ای آینده گروه فولاد مبارکه در جنوب کشور و به‌ویژه در فولاد هرمزگان تعریف شده‌اند؛ از جمله توسعه واحدهای احیا مستقیم، فولادسازی و تولید فولادهای ویژه و پیشرفته.

دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و شبکه حمل‌ونقل دریایی، نقش فولاد هرمزگان را در صادرات فولاد کشور تعیین‌کننده کرده است. این شرکت امروز یکی از پایدارترین مسیرهای صادراتی گروه فولاد مبارکه محسوب می‌شود و توسعه آن می‌تواند سهم ایران را در بازارهای منطقه‌ای و جهانی به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

در مجموع، فولاد هرمزگان به‌عنوان یک پایگاه استراتژیک، حلقه اتصال توسعه صنعتی کشور به سواحل جنوبی و یکی از ستون‌های اصلی آینده صنعت فولاد ایران در افق ۱۴۱۰ به شمار می‌رود؛ نقطه‌ای که مسیر آینده فولاد کشور از آن عبور خواهد کرد.