ابلاغیه جدید، صادرات سیمان ایران را قفل کرد
صادرات سیمان که ماهها از مسیر رسمی بورس کالا و با گواهی صادراتی انجام میشد، با ابلاغ یک دستورالعمل جدید مشروط به دریافت روادید تجاری برای خریداران خارجی شده و اکنون تقریباً بهطور کامل متوقف شده است.
به گزارش معدننیوز، صادرات سیمان که ماهها از مسیر رسمی بورس کالا و با گواهی صادراتی انجام میشد، با ابلاغ یک دستورالعمل جدید مشروط به دریافت روادید تجاری برای خریداران خارجی شده و اکنون تقریباً بهطور کامل متوقف شده است.
صنعت سیمان ایران در آستانه بحران صادراتی تازهای قرار گرفته است. در حالی که طی ماههای گذشته صادرات سیمان از مسیر شفاف بورس کالا انجام میشد، یک ابلاغیه جدید از سوی این بورس باعث شده عملاً صادرات این محصول متوقف شود؛ تصمیمی که فعالان صنعت آن را نوعی تحریم داخلی مینامند و نسبت به از دست رفتن بازارهای صادراتی هشدار دادهاند.
بر اساس مصوبه دولت در شهریورماه سال جاری و با همکاری انجمن صنفی صنعت سیمان، مقرر شده بود صادرات سیمان و کلینکر تنها از مسیر بورس کالا و با گواهی صادراتی بورس انجام شود. اما طی هفتههای اخیر، صادرات این صنعت ارزآور کشور با مشکل جدی مواجه شده و در صورت تداوم، احتمال توقف کامل وجود دارد.
بحران از کجا شروع شد؟
علیاکبر الوندیان دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان صنایع سیمان توضیح داد: «صادرات سیمان کشور از طریق بورس کالا و با گواهی صادراتی پیشتر بهخوبی انجام میشد، اما ابلاغیه جدید بورس کالا خرید سیمان صادراتی ایران را فقط برای مشتریان خارجی دارای روادید تجاری مجاز دانسته است.»
او افزود: «در دو هفته اخیر، با هدف مبارزه با پولشویی، از تجار خارجی خواسته شده روادید تجاری دریافت کنند؛ در حالی که بسیاری از آنان بهدلیل تحریمها قادر به اعلام رسمی همکاری با ایران نیستند و عملاً از ادامه خرید منصرف شدهاند. اکنون صادرات کشور تقریباً قفل شده و در آستانه توقف کامل قرار دارد.»
سازوکار شفاف که قربانی شد
الوندیان یادآور شد که معاملات صادراتی در بورس کالا با شفافیت کامل انجام میشد؛ فروش توسط شرکتهای داخلی، بازگشت وجوه از طریق تالار دوم بورس و خروج کالا طبق ضوابط گمرکی رسمی. این روند با هدف استمرار صادرات در شرایط تحریم طراحی شده بود تا شرکتهای خارجی بدون افشای رسمی هویتشان بتوانند از ایران خرید کنند.
اما بهگفته وی، ابلاغ جدید این مسیر را از بین برده است و باعث شده عملاً هیچ بازرگان خارجی حاضر به خرید نباشد.
او تصریح کرد: «ما با این تصمیم، خودمان صادرات را تحریم کردهایم؛ تصمیمی که شاید با نیت حذف رانتها گرفته شده اما در عمل آسیب مستقیم به صنعت سیمان وارد کرده است.»
هیچ راه جایگزینی وجود ندارد
دبیر انجمن افزود: «پیشتر، کدهای بورسی خارجی تحت نظارت کامل فعال بودند و هیچگونه خللی در فرآیند مالی وجود نداشت، اما اکنون با مسدود شدن این کدها، راه جایگزینی از سوی بورس یا وزارتخانههای ذیربط ارائه نشده است.»
وی تاکید کرد که دلیل مطرحشده برای صدور ابلاغیه—شفافیت مالی و مبارزه با پولشویی—در واقع ناسازگار با واقعیت بازار است، زیرا دریافت پول از مسیرهای رسمی برای خریداران خارجی ممکن نیست و سازوکار بورس کالا شفافترین مسیر موجود بود.
تحریم داخلی در کنار تحریم خارجی
الوندیان گفت: «با یک آییننامه، تمام مسیرهای دور زدن تحریمها بسته شده است؛ گویی یک تحریم داخلی به تحریمهای خارجی افزودهایم.»
به گفته وی، خریداران خارجی از امنیت معاملات اطمینان ندارند و از بیم تحریم در کشور خود، دیگر حاضر به ادامه همکاری نیستند.
هشدار فعالان صنعت
دبیر انجمن صنایع سیمان تأکید کرد: «هیچ اقدام مؤثری از سوی وزارتخانههای مرتبط یا سازمان بورس کالا برای حل مشکل صورت نگرفته است.» نتیجه این وضعیت، از دست رفتن بازارهای صادراتی و توقف فعالیت شرکتهای سیمانی در مناطق مرزی غرب و جنوب کشور خواهد بود.
وی افزود: «شرکتهای تولیدی ناچار شدهاند با مقامات عالی کشور مکاتبه کرده و درخواست خروج از بورس کالا را مطرح کنند. تمام زحمات دو سال گذشته برای رسمی و شفاف کردن صادرات، اکنون در معرض نابودی قرار گرفته و فعالان این صنعت با مشکلات جدی درآمدی روبهرو شدهاند.»