چشمانداز اقتصادی شورای همکاری خلیجفارس (GCC) در آستانه جهش تازه
در یک دهه گذشته، اعضای شورای همکاری خلیجفارس — شامل عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و عمان — برنامههای جسورانهای برای کاهش وابستگی به نفت و توسعه بخشهایی مانند انرژیهای تجدیدپذیر، گردشگری، خدمات مالی و نوآوری دیجیتال اجرا کردهاند. این راهبردها با اجرای پروژههای عظیم زیرساختی و اصلاحات جذب سرمایه خارجی همراه بوده و تا امروز، نتیجهبخش بودهاند.
به گزارش معدننیوز، در یک دهه گذشته، اعضای شورای همکاری خلیجفارس — شامل عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و عمان — برنامههای جسورانهای برای کاهش وابستگی به نفت و توسعه بخشهایی مانند انرژیهای تجدیدپذیر، گردشگری، خدمات مالی و نوآوری دیجیتال اجرا کردهاند. این راهبردها با اجرای پروژههای عظیم زیرساختی و اصلاحات جذب سرمایه خارجی همراه بوده و تا امروز، نتیجهبخش بودهاند.
ورود غولآسا سرمایههای خارجی
در جریان سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به ریاض، دوحه و ابوظبی در مه ۲۰۲۵، کاخ سفید از تعهد سرمایهگذاری بیش از ۲ تریلیون دلار خبر داد، هرچند برخی منابع مانند Al-Monitor رقم را نزدیک به ۳.۲ تریلیون دلار اعلام کردند:
عربستان سعودی: ۶۰۰ میلیارد دلار
امارات متحده عربی: ۱.۲ تریلیون دلار
قطر: ۱.۴ تریلیون دلار
بیشتر این تعهدات هنوز در مرحله یادداشت تفاهم (MoU) هستند.
با وجود معرفی تعرفه «روز آزادی» دولت ترامپ — معادل ۱۰٪ بر واردات از همه کشورها ازجمله GCC — کشورهای خلیج فارس با گسترش همکاریهای اقتصادی با آمریکا، توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و داده، و تقویت راهبردهای رشد غیرنفتی، روند صعودی خود را حفظ کردهاند.
رشد بالاتر از میانگین جهانی
تازهترین برآورد بانک جهانی نشان میدهد:
رشد اقتصادی GCC در ۲۰۲۵: ۳.۲٪
در ۲۰۲۶: ۴.۵٪
این ارقام بعد از رشد ضعیف ۱.۷٪ در ۲۰۲۴ و ۰.۳٪ در ۲۰۲۳، نشاندهنده بازگشت قوی این اقتصادهاست.
در مقابل، جهان در ۲۰۲۵ تنها ۲.۳٪ رشد خواهد داشت و ۲۰۲۶-۲۰۲۷ به طور متوسط ۲.۵٪، ضعیفترین رکود غیرتحریمی از ۲۰۰۸.
چشمانداز کشورهای عضو
۱. عربستان سعودی
رشد: ۲.۸٪ در ۲۰۲۵ → متوسط ۴.۶٪ در ۲۰۲۶-۲۰۲۷
نفتی: ۶.۷٪ در ۲۰۲۶، ۶.۱٪ در ۲۰۲۷ (پایان کاهش تولید داوطلبانه OPEC+)
غیرنفتی: ۳.۶٪ پایدار تا ۲۰۲۷
موتور رشد: برنامه چشمانداز ۲۰۳۰
۲. امارات متحده عربی
رشد: ۴.۶٪ در ۲۰۲۵ → ۴.۹٪ پایدار در ۲۰۲۶-۲۰۲۷
غیرنفتی: ۴.۹٪ در ۲۰۲۵ (سرمایهگذاری هدفمند، بهبود حکمرانی، گسترش شراکت خارجی)
نفتی: بازگشت به تولید عادی پس از چند دور کاهش، ازجمله ۱۴۴هزار بشکه/روز در ۲۰۲۳ و ۱۶۳هزار بشکه/روز ابتدای ۲۰۲۴
۳. قطر
رشد: ۲.۴٪ در ۲۰۲۵ → شتاب به ۶.۵٪ در ۲۰۲۶-۲۰۲۷
عامل اصلی: افزایش ظرفیت LNG از ۷۷ به ۱۴۲ میلیون تن در سال تا ۲۰۳۰ (پروژههای North Field East، South و West)
بازار هدف: آسیا و اروپا
۴. بحرین
رشد: ۳.۵٪ پایدار در ۲۰۲۵ بعد از دو سال افت
محرک: ارتقای پالایشگاه BAPCO (افزایش ظرفیت ۴۲٪ به ۳۸۰هزار بشکه/روز، بهبود بهرهوری انرژی، فرآوری نفت سنگین)
چارچوب راهبردی: چشمانداز اقتصادی ۲۰۳۰
۵. کویت
رشد: ۲.۲٪ در ۲۰۲۵ پس از رشد منفی دو ساله
۲۰۲۶-۲۰۲۷: ۲.۷٪ پایدار (رفع محدودیت تولید OPEC+، پروژههای زیرساختی بزرگ، رشد اعتباری)
اولویت: اصلاحات ساختاری و تنوعبخشی
۶. عمان
رشد: ۳٪ در ۲۰۲۵ → ۳.۷٪ در ۲۰۲۶ و ۴٪ در ۲۰۲۷
محرک: بازگشت رشد نفتی (۲.۱٪ در ۲۰۲۵) + رشد غیرنفتی (۳.۴٪؛ صنعت، ساختوساز، خدمات)
برنامه کلان: تکمیل برنامه پنجساله دهم با هدف تنوع اقتصادی و پایداری مالی