فولاد خوزستان با دو پروژه ملی، برداشت آب از کارون را کاهش داد و HSE را ارتقا بخشید

تحریریه معدن نیوز

شرکت فولاد خوزستان با اجرای دو پروژه بزرگ—بازیابی آب شاخص هیدروسیکلون‌های تصفیه‌خانه و جایگزینی گاز کلر با آب ژاول—موفق شد برداشت آب خام از رودخانه کارون را تا ۱۰٪ کاهش دهد، هزینه تولید آب صنعتی را بهینه کند و استانداردهای ایمنی (HSE) را ارتقا بخشد.

به گزارش معدن‌نیوز، شرکت فولاد خوزستان با اجرای دو پروژه بزرگ—بازیابی آب شاخص هیدروسیکلون‌های تصفیه‌خانه و جایگزینی گاز کلر با آب ژاول—موفق شد برداشت آب خام از رودخانه کارون را تا ۱۰٪ کاهش دهد، هزینه تولید آب صنعتی را بهینه کند و استانداردهای ایمنی (HSE) را ارتقا بخشد.

در سومین روز از نمایشگاه ایران‌متافو ۱۴۰۴، شرکت فولاد خوزستان در یک پنل تخصصی از دو پروژه ملی و راهبردی در حوزه مدیریت پایدار آب رونمایی کرد؛ طرح‌هایی که هدف مشترک آن‌ها کاهش برداشت از منابع سطحی، افزایش بازچرخانی آب صنعتی، حذف مواد پرخطر و ارتقای استانداردهای ایمنی است.

پروژه «بازیابی آب شاخص هیدروسیکلون‌ها» و پروژه «جایگزینی گاز کلر با آب ژاول» اکنون به‌عنوان دو نمونه موفق حکمرانی آب در صنعت فولاد معرفی می‌شوند.

بازیابی آب هیدروسیکلون‌ها؛ بازگشت جریان هدررفت به مدار تولید

در ابتدای این نشست تخصصی، عماد مزینی رئیس تحقیق و توسعه فولاد خوزستان، پروژه بازیابی آب هیدروسیکلون‌های تصفیه‌خانه را یکی از مهم‌ترین اقدامات شرکت در کاهش مصرف آب خام دانست.

به گفته وی، در تصفیه‌خانه قدیم بخشی از خروجی هیدروسیکلون‌ها سال‌ها به‌عنوان پساب در نظر گرفته می‌شد و حدود ۲۰۰ مترمکعب در ساعت به رودخانه کارون بازمی‌گشت؛ ظرفیتی که امکان تبدیل آن به آب صنعتی وجود داشت.

مزینی توضیح داد که با طراحی مسیرهای جدید انتقال آب، ایجاد حوضچه ذخیره‌سازی، اصلاح زیرساخت‌ها و نصب فیلترهای نسل جدید Self-Cleaning، امکان بازچرخانی این جریان فراهم شد.

وی نتیجه اجرای پروژه را افزایش ۱۵۰ تا ۲۰۰ مترمکعبی تولید آب صنعتی و کاهش ۶ تا ۱۰ درصدی برداشت آب خام اعلام کرد. این اقدام همچنین باعث کاهش مصرف مواد شیمیایی و بهبود راندمان انرژی شده است.

در ادامه، محمدحسن معینی با اشاره به جزئیات فنی پروژه گفت این طرح عملاً مسیر پساب جداره هیدروسیکلون‌ها را به مدار مصرف بازگردانده است. نصب دو واحد فیلتراسیون خودتمیزشونده، طراحی مجدد پایپینگ، اجرای عملیات عمرانی و ایجاد مسیرهای انتقال آب، از جمله بخش‌های کلیدی این طرح بود.

به گفته وی، نتایج پروژه علاوه بر کاهش برداشت آب خام، به افزایش بهره‌وری تصفیه‌خانه نیز منجر شده است.

حذف گاز کلر؛ گامی بلند در ایمنی و استانداردهای HSE

در بخش دوم پنل، مدیران فولاد خوزستان از پروژه مهم دیگری در حوزه مدیریت آب و ایمنی رونمایی کردند: حذف کامل گاز کلر و جایگزینی آن با آب ژاول. پروژه‌ای که با حذف یک ماده فوق‌العاده خطرناک، پیامدهای جدی ایمنی و محیط‌زیستی را از چرخه عملیات تصفیه‌خانه حذف کرده است.

مزینی در تشریح ضرورت اجرای این طرح گفت: «گاز کلر ماده‌ای بسیار سمی، خورنده، حساس به نشتی و دارای ریسک انفجار است. کوچک‌ترین خطا در انبارش یا حمل آن می‌تواند پیامد مرگ‌بار داشته باشد.»

وی افزود که مطالعات ریسک و بررسی‌های فنی نشان داده است که بسیاری از صنایع جهان به سمت حذف گاز کلر حرکت کرده‌اند و فولاد خوزستان نیز با تکیه بر توان متخصصان داخلی این مسیر را انتخاب کرده است.

معینی نیز در شرح مراحل اجرا توضیح داد که پس از بررسی خلوص و قدرت گندزدایی آب ژاول، مخازن پلی‌اتیلن مقاوم، پمپ‌های دوزینگ، پایپینگ پلی‌پروپیلن و تجهیزات پایش کلر فعال در چهار نقطه کلیدی ازجمله دو تصفیه‌خانه آب و شبکه توزیع نصب شده است. با اجرای این طرح، کنترل فرآیند گندزدایی پایدارتر شده و تمام ریسک‌های ناشی از کلر گازی حذف شده است.

مسئولیت‌پذیری فراتر از سهم واقعی برداشت آب

این دو پروژه در شرایطی اجرا شده که کشور با افت بارندگی و کاهش دبی رودخانه‌ها مواجه است و مدیریت برداشت و بازچرخانی آب به یک ضرورت ملی تبدیل شده است. سهم برداشت آب فولاد خوزستان از کارون تنها ۰.۲ درصد از کل دبی رودخانه است ـ آن هم از بخش پایین‌دست و با کیفیت نامتعارف. با این وجود، شرکت با اتخاذ رویکردی فراتر از الزامات قانونی، خود را متعهد به کاهش مصرف و ارتقای پایداری منابع آبی می‌داند. پروژه‌های بازیابی آب هیدروسیکلون‌ها و جایگزینی گاز کلر با آب ژاول، دو نمونه روشن از این رویکرد هستند؛ طرح‌هایی که علاوه بر کاهش مصرف آب و ارتقای ایمنی، هزینه‌تمام‌شده عملیات تصفیه آب را نیز بهبود داده‌اند.

در پایان، مدیران فولاد خوزستان موفقیت این پروژه‌ها را حاصل حمایت مدیرعامل، همراهی معاونت فناوری و تلاش مداوم کارکنان معاونت بهره‌برداری دانستند؛ همکاری‌ای که توانسته مسیر دستیابی به الگوی پایدار مدیریت منابع آب را در یکی از بزرگ‌ترین فولادسازان کشور هموار کند.