علوم زمین بازنشستگی نمی‌شناسد

تحریریه معدن نیوز

باباخانی، پیشکسوت سازمان زمین‌شناسی، از شناسایی کانی‌های نادر مانند «آلونیز» در اهر و سراب و تجربه‌های گسترده‌اش در پروژه‌های اکتشاف و نقشه‌برداری کشور سخن گفت.

به گزارش معدن‌نیوز، باباخانی، پیشکسوت سازمان زمین‌شناسی، از شناسایی کانی‌های نادر مانند «آلونیز» در اهر و سراب و تجربه‌های گسترده‌اش در پروژه‌های اکتشاف و نقشه‌برداری کشور سخن گفت.

پیشکسوت سازمان زمین‌شناسی کشور با اشاره به تجربه‌های خود در پروژه‌های اکتشافی گفت: شناسایی و نمونه‌برداری از کانی‌های نادر از جمله «آلونیز» در مناطق اهر و سراب از مهم‌ترین دستاوردهای سال‌های فعالیت او بوده است.

وی افزود با اجرای پروژه‌های گسترده نقشه‌برداری و همکاری با تیم‌های داخلی و خارجی، زمینه توسعه مطالعات اکتشافی و ایجاد ظرفیت‌های صنعتی از جمله تولید آلومینا در کشور فراهم شد.

 باباخانی، از پیشکسوتان علوم زمین، در چهل و چهارمین گردهمایی ملی علوم زمین با تأکید بر اینکه فعالیت در حوزه علوم زمین و معدن بازنشستگی‌بردار نیست، گفت: ارتباط محققان این حوزه حتی پس از بازنشستگی با سازمان زمین‌شناسی ادامه دارد و آنان همچنان به‌عنوان پژوهشگر فعال باقی می‌مانند.

وی درباره سابقه علمی و آموزشی خود اظهار کرد: دوران کارآموزی‌اش را در تابستان ۱۳۵۲، زمانی که دانشجوی زمین‌شناسی دانشگاه تبریز بود، در سازمان زمین‌شناسی گذرانده است.

او به منطقه جلفا اعزام شد؛ جایی که مرحوم شهریاری و مرحوم بخش در آن فعالیت می‌کردند. چند روز پس از شروع کار، مرحوم فتخاری‌نژاد که از جمهوری خودمختار آذربایجان شوروی بازگشته بود، اعلام کرد ماده معدنی «آلونیز» در آن منطقه استخراج می‌شود؛ ماده‌ای که در تولید آلومینیوم کاربرد دارد.

باباخانی ادامه داد: افتخاری‌نژاد که سابقه تحقیق روی آتشفشان‌ها را داشت، اعلام کرد قصد دارند این ماده معدنی را در آذربایجان ایران نیز جستجو کنند و از او خواست در این مسیر همراهی‌شان کند. این نخستین ارتباط او با یکی از بزرگان زمین‌شناسی ایران بود و نمونه‌گیری‌های انجام‌شده منجر به شناسایی آلونیز در منطقه اهر شد و بعدها پروژه‌های مرتبطی در ادامه آن شکل گرفت.

این پیشکسوت علوم زمین با اشاره به اینکه نخستین کار رسمی‌اش تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی ۱:۲۵۰٬۰۰۰ چهارگوش بوده که همراه دو کارشناس فرانسوی انجام شده است، یادآور شد: در آن زمان امکانات محدود بود؛ نه جاده‌ای وجود داشت و نه راه ارتباطی مناسب. عکس‌های هوایی ۱:۵۰٬۰۰۰ سیاسی نیز کیفیت پایینی داشتند، به‌ویژه در مناطقی که همواره پوشیده از ابر بود. با وجود این دشواری‌ها، کار پیش رفت و در این روند با سنگ‌های نادر و کانی «نفلین» آشنا شدند؛ کانی‌ای که در شوروی سابق و روسیه کنونی برای تولید مواد خاص کاربرد داشت.

وی خاطرنشان کرد: موضوع نفلین برایش آن‌قدر جذاب بود که آن را به‌عنوان رساله فوق‌لیسانس انتخاب کرد و در سال ۱۳۶۰ از آن دفاع کرد. این کانی در صنایع شیشه، سرامیک و تولید آلومینا کاربرد دارد و پس از رایزنی با محققان، پروژه‌ای برای آن تعریف شد که پس از مدتی به معرفی و اکتشاف این ماده معدنی در منطقه سراب انجامید. اکنون این کانی در صنایع سرامیک استفاده می‌شود و احداث کارخانه تولید آلومینا نیز در دستور کار قرار دارد.

باباخانی گفت: از سال ۱۳۵۵ تا پایان ۱۳۸۳ در سازمان زمین‌شناسی فعالیت کرده و نقشه‌های زمین‌شناسی ۱:۲۵۰٬۰۰۰ چهارگوش اردبیل، چهارگوش آبسرد و چهارگوش سبزواران را تهیه کرده است؛ نقشه‌هایی که نقش مهمی در مطالعات زمین‌شناسی داشته‌اند.

وی اضافه کرد که حدود ۱۰ نقشه در مقیاس ۱:۱۰۰٬۰۰۰ نیز تهیه کرده‌اند؛ از جمله نقشه‌های لاهوت، تخت سلیمان و سقز.

به گفته او، نقشه سقز خاطرات تلخ و شیرینی داشت زیرا مرحوم علی حریری، یکی از بهترین همکارانشان، در جریان تهیه آن از دنیا رفت.

وی افزود: در روند تهیه نقشه‌های ۱:۱۰۰٬۰۰۰ با دکتر هوشمندزاده آشنا شد و ایشان پیشنهاد کردند به‌عنوان نماینده هیئت نظارت در طرح انارک فعالیت کند؛ طرحی که از سال ۱۳۵۰ آغاز شده بود و یک شرکت روسی حدود ۱۷ نقشه ۱:۱۰۰٬۰۰۰ به همراه نقشه‌های شیمیایی و مطالعات اکتشافی در آن تهیه کرده بود.