تمرکز چهل‌وچهارمین گردهمایی علوم زمین بر اکتشاف هوشمند و مدیریت داده‌های ژئولوژیکی

تحریریه معدن نیوز

چهل‌و‌چهارمین گردهمایی علوم زمین با محوریت تحول در شیوه‌های اکتشاف معدنی و مدیریت داده‌های زمین‌شناختی برگزار شد و طی آن، بر نقش فناوری‌های هوشمند، کلان‌داده‌ها و نظام «زمین دیجیتال» در آینده صنعت معدن تأکید شد.

به گزارش معدن‌نیوز، چهل‌و‌چهارمین گردهمایی علوم زمین با محوریت تحول در شیوه‌های اکتشاف معدنی و مدیریت داده‌های زمین‌شناختی برگزار شد و طی آن، بر نقش فناوری‌های هوشمند، کلان‌داده‌ها و نظام «زمین دیجیتال» در آینده صنعت معدن تأکید شد.

چهل‌و‌چهارمین گردهمایی علوم زمین با تمرکز بر تغییر سازوکارهای اکتشاف و مدیریت داده‌های زمین‌شناختی برگزار شد.

علیرضا واعظی، دبیر علمی این رویداد، با اشاره به ضرورت گذار از مدل‌های سنتی به الگوریتم‌های هوشمند و تحلیل‌های داده‌محور، گفت: تحول دیجیتال در علوم زمین پیش‌نیاز مدیریت نوین منابع معدنی است.

هوش مصنوعی؛ ابزاری برای کاهش ریسک اکتشافات عمیق

واعظی با توضیح نقش هوش مصنوعی در اقتصاد معدنی اظهار کرد: «تلفیق کلان‌داده‌های زمین‌شناسی با قدرت محاسباتی هوشمند، امکان کشف الگوهای پنهان کانی‌سازی را فراهم می‌کند؛ الگوهایی که در روش‌های کلاسیک قابل مشاهده نبودند.»

وی افزود: استقرار مفهوم همزاد دیجیتال (Digital Twin) در علوم زمین سبب می‌شود مدل‌های اکتشافی پیش از عملیات واقعی، در یک محیط مجازی شبیه‌سازی شوند؛ فرآیندی که هم دقت تعیین ذخایر استراتژیک را افزایش می‌دهد و هم ریسک سرمایه‌گذاری را به‌طور محسوس کاهش می‌دهد.

محورهای هشت‌گانه توسعه پایدار سرزمین

دبیر علمی گردهمایی، چارچوب راهبردی این حوزه را در قالب هشت محور اصلی تشریح کرد:

۱. دیجیتالی‌سازی پایگاه‌های داده: انتقال مخازن اطلاعاتی سنتی به ساختارهای پویا و هوشمند برای پایش لحظه‌ای.

۲. معدن‌کاری پایدار و سبز: اولویت‌دهی به کاهش اثرات محیط‌زیستی و بهینه‌سازی انرژی.

۳. اکتشاف هوشمند: ورود هوش مصنوعی به آزمایشگاه‌ها و عملیات میدانی برای ارتقای نرخ موفقیت حفاری.

۴. دیپلماسی منابع: توسعه تعاملات منطقه‌ای و جهانی بر پایه ظرفیت‌های تخصصی علوم زمین.

۵. تاب‌آوری در برابر مخاطرات: استفاده از داده‌های ماهواره‌ای و الگوریتم‌های پیش‌بینی برای مدیریت بحران‌هایی مانند فرونشست و زلزله.

۶. نقشه‌برداری نوین: بهره‌گیری از سنجش‌ازدور، پهپادها و سنسورهای هوشمند برای تولید نقشه‌های نسل جدید.

۷. توسعه متوازن: ایجاد تعادل میان بهره‌برداری معدنی و حفاظت از میراث طبیعی کشور.

۸. پایش هیدرولوژیک: ارائه مدل‌های نوین آب‌زمین‌شناختی برای مدیریت تنش آبی و سفره‌های زیرزمینی.

جهت‌گیری پژوهش‌های ملی به‌سوی فناوری‌های های‌تک

مدیر بهسازی و توانمندسازی پژوهشکده علوم زمین در ادامه، با ارائه گزارشی از وضعیت مقالات این گردهمایی اعلام کرد: «بررسی‌ها نشان می‌دهد گرایش پژوهشگران به فناوری‌های نوین به‌شدت افزایش یافته است؛ به‌طوری که اکنون حدود ۱۶ درصد از محتوای علمی تولید شده به حوزه‌های ژئوماتیکس و هوش مصنوعی اختصاص دارد.»

وی افزود: سهم ۴۶ درصدی مقالات مربوط به زمین‌شناسی اقتصادی و زیست‌محیطی نشان‌دهنده تمرکز جامعه علمی بر حل چالش‌های واقعی صنعت معدن و حفاظت از زیرساخت‌های کشور است.

تأکید بر آموزش‌های پایه و استقرار نظام «زمین دیجیتال»

در پایان، دبیر علمی گردهمایی با اشاره به نقش آموزش‌های پایه در علوم زمین، تأکید کرد: تحقق استقلال فنی در مدیریت منابع و دستیابی به یک اقتصاد معدنی پایدار، بدون استقرار نظام زمین دیجیتال و توسعه مهارت‌های بنیادی متخصصان امکان‌پذیر نخواهد بود.