خانه معدن ایران:
کمبود مواد ناریه زنجیره تولید مواد معدنی را تهدید میکند
خانه معدن ایران در نشست تخصصی بررسی وضعیت مواد ناریه کشور در کمیته معدن ستاد تسهیل، نسبت به تشدید بحران تأمین مواد منفجره مورد نیاز معادن هشدار داد و اعلام کرد ادامه این وضعیت، معادن کوچک و متوسط را در آستانه توقف کامل فعالیت قرار داده است.
به گزارش معدننیوز، خانه معدن ایران در نشست تخصصی بررسی وضعیت مواد ناریه کشور در کمیته معدن ستاد تسهیل، با ارائه گزارشی جامع نسبت به تشدید بحران تأمین مواد منفجره مورد نیاز معادن هشدار داد و خواستار اقدام فوری دولت برای جلوگیری از اختلال گسترده در زنجیره تولید مواد معدنی شد.
در این نشست اعلام شد آسیبهای واردشده به برخی مراکز اصلی تولید مواد ناریه کشور، از جمله واحدهای وابسته به صنایع دفاعی و پتروشیمیها، باعث کاهش شدید ظرفیت تولید و توزیع این مواد شده است. بر اساس این گزارش، از زمان بروز بحران تاکنون، توزیع مواد ناریه آماده مصرف، بهویژه «آنفو»، بهصورت قطرهچکانی انجام شده و بخش قابل توجهی از معادن کشور با مشکلات جدی در تأمین نیازهای عملیات استخراج روبهرو هستند.
خطیبی، عضو هیاتمدیره خانه معدن ایران، در این نشست تأکید کرد در حالی که برخی معادن بزرگ به دلیل ذخایر قبلی توانستهاند فعالیت خود را ادامه دهند، معادن کوچک و متوسط که امکان ذخیرهسازی نداشتهاند، در آستانه توقف کامل فعالیت قرار گرفتهاند. به گفته او، تداوم این وضعیت میتواند علاوه بر کاهش تولید مواد معدنی، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزاران نفر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در بخش دیگری از این گزارش، به جایگاه عملیات انفجار در معدنکاری اشاره شد. بر این اساس، حدود ۱۷ درصد از هزینههای مستقیم معدنکاری به عملیات انفجار اختصاص دارد و موفقیت بخشهای بارگیری و حمل، که در مجموع بیش از ۶۰ درصد هزینههای معدنکاری را تشکیل میدهند، وابستگی مستقیم به کیفیت و اثربخشی انفجار دارد. از این رو، هرگونه اختلال در تأمین مواد ناریه میتواند کل چرخه استخراج را با مشکل مواجه کند.
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، رشد شدید قیمت مواد ناریه بود. آمارهای ارائهشده نشان میدهد قیمت هر کیلوگرم آنفو از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ رسیده که بیانگر رشد ۶۹۲ درصدی است. همچنین قیمت آنفو فقط در مقایسه با دیماه سال گذشته، بیش از ۲۶۵ درصد افزایش یافته است. کارشناسان حاضر در نشست اعلام کردند این جهش قیمتی باعث شده هزینه عملیات انفجار در معادن حدود ۲.۵ برابر افزایش یابد.
خانه معدن ایران همچنین از بیتوجهی به مصوبات شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی انتقاد کرد و گفت طی چند مرحله افزایش قیمت مواد ناریه در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، بدون تشکیل کارگروه مشترک و اخذ نظر بخش خصوصی، تصمیمات یکجانبه اتخاذ شده است. فعالان معدنی معتقدند این روند، فشار بر تولیدکنندگان را تشدید کرده و قدرت برنامهریزی معادن را کاهش داده است.
در ادامه این گزارش، محدود بودن تنوع محصولات تولیدی و کاهش کیفیت برخی اقلام مصرفی نیز مورد انتقاد قرار گرفت. خانه معدن ایران اعلام کرد کمبود انواع امولایت، بوسترها، پرایمرها، نانلها و رلههای تأخیری، موجب اختلال در طراحی انفجارها و کاهش راندمان عملیات استخراج شده است.
همچنین گزارشهای متعددی از خرابی رلههای تأخیری، قطع مدار انفجار، نقص در چاشنیها و افت کیفیت برخی مواد ناریه دریافت شده که علاوه بر افزایش هزینهها، ایمنی عملیات معدنی را نیز تهدید میکند. به گفته کارشناسان، وقوع انفجارهای ناقص و افزایش پدیده Misfire، باعث اتلاف زمان، افزایش مصرف سوخت، تحمیل هزینههای مجدد بارگیری و افت بهرهوری معادن شده است.
در پایان، برای عبور از شرایط فعلی، مجموعهای از راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت پیشنهاد شد تا از تشدید بحران در تأمین مواد ناریه و توقف فعالیت معادن جلوگیری شود.