چالش جدید در تشخیص مشاغل سخت؛ فرسودگی ناشی از کار نادیده گرفته میشود؟
عضو هیاتمدیره کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران و عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار استان تهران گفت: نامه اخیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره نحوه بررسی مشاغل سخت و زیانآور، خلاف قانون نیست، اما درباره نحوه تفسیر و لحاظ کردن عوامل ارگونومیکی ابهام دارد و ممکن است در اجرا، دامنه شمول این مشاغل را محدود کند.
به گزارش معدننیوز، پس از ابلاغ نامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مدیران کل استانها، کمیتههای استانی موظف شدهاند درخواستهای بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور را صرفاً بر اساس عوامل تصریحشده در قانون بررسی کنند. به دنبال این ابلاغ، ابهامهایی درباره نحوه لحاظ شدن عوامل ارگونومیکی در تشخیص این مشاغل به وجود آمده است.
محمد گنجیکیا، عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار استان تهران، درباره نامه اخیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار کرد: این نامه از دو جنبه قابل بررسی است. از یک سو، بر متن صریح قانون مشاغل سخت و زیانآور تاکید دارد که از این منظر قابل نقد نیست؛ اما از نظر اجرایی میتوان ایرادهایی به آن وارد کرد.
او با اشاره به متن قانون مشاغل سخت و زیانآور، الحاقیه ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و ماده نخست آییننامه اجرایی آن گفت: بر اساس قانون، تشخیص مشاغل سخت و زیانآور مستلزم بررسی عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار است و در این متن، اشاره مستقیمی به عوامل ارگونومیکی نشده است.
گنجیکیا افزود: با این حال، کمیتههای تشخیص مشاغل سخت و زیانآور نمیتوانند آثار ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی را نادیده بگیرند.
عضو هیاتمدیره کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ادامه داد: زمانی که عوامل ارگونومیکی در نتیجه عوامل مکانیکی آسیبزا ایجاد میشوند، کمیتههای تشخیص نباید آنها را نادیده بگیرند؛ زیرا این موضوع از نظر کارشناسی محل نقد است.
به گفته او، عوامل ارگونومیکی ارتباط بسیار نزدیکی با عوامل مکانیکی دارند و بهشدت از این عوامل تاثیر میپذیرند.
وی تصریح کرد: در نامه وزارت کار تاکید شده است که کمیتههای مشاغل سخت و زیانآور عوامل ارگونومیکی را نپذیرند، اما مشخص نیست منظور از این عبارت، صرفاً عوامل ارگونومیکی مستقل است یا عوامل ارگونومیکی ناشی از تکرار عوامل مکانیکی زیانآور را نیز شامل میشود.
گنجیکیا تاکید کرد: اگر منظور نامه، حالت دوم باشد، این رویکرد از نظر من صحیح نیست و نباید اجرایی شود.
عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار استان تهران گفت: ممکن است این نامه در عمل دامنه شمول مشاغل سخت و زیانآور را محدود کند، اما نمیتوان آن را خلاف قانون دانست؛ زیرا در قانون، عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی ذکر شدهاند و نامه وزارت کار نیز بر همین موارد تاکید دارد.
او افزود: با وجود این، آثار ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی نباید نادیده گرفته شود. در نامه بر حذف اثرپذیری عوامل ارگونومیکی تاکید شده، اما مشخص نیست دقیقاً کدام دسته از عوامل ارگونومیکی مورد نظر بوده است.
گنجیکیا در پایان با اشاره به ایرادهای نگارشی و مفهومی نامه شماره ۴۲۴۹۴ اظهار کرد: این نامه خلاف قانون نیست، اما دارای ابهام است و روشن نیست که آیا صرفاً عوامل ارگونومیکی مستقل مدنظر قرار گرفته یا عوامل ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی نیز مشمول آن میشود.
وی خاطرنشان کرد: در هر صورت، نباید عوامل ارگونومیکی بهطور کامل نادیده گرفته شوند؛ زیرا این عوامل ارتباط و تاثیرپذیری زیادی از عوامل مکانیکی دارند.