فرونشست، بحران خاموشی که خاک ایران را میبلعد
طراح و مؤلف «ابرپروژه آبراه ایران» با هشدار نسبت به گسترش فرونشست در مناطق کمآب کشور، این پدیده را یکی از خطرناکترین بحرانهای زیستمحیطی ایران توصیف کرد و گفت تداوم افت منابع آب زیرزمینی، نهتنها زمین را غیرقابل احیا میکند، بلکه میتواند خسارتی همسنگ فجایع بزرگ جهانی بهجا بگذارد.
به گزارش معدننیوز، کامبیز مهدیزاده، طراح و مؤلف «ابرپروژه آبراه ایران»، با اشاره به ارتباط مستقیم کمآبی و فرونشست زمین اظهار کرد: هرجا با مشکل کمآبی مواجه هستیم، فرونشست نیز وجود دارد؛ واقعیتی تلخ و دردناک که بهگفته وی، بیتوجهی به آن میتواند تبعاتی جبرانناپذیر برای کشور داشته باشد.
وی با بیان اینکه ایران در طول هشت سال جنگ تحمیلی حتی یک وجب از خاک خود را از دست نداد، افزود: امروز اما بر اثر فرونشست، در حال از دست دادن خاک کشور هستیم؛ رخدادی که بهصورت تدریجی اتفاق میافتد، اما آثار آن بسیار عمیق و ماندگار است.
مهدیزاده با اشاره به تجربه برخی کشورها در مهار این بحران گفت: آمریکا نیز در دهه ۱۹۵۰ با پدیده فرونشست روبهرو شد، اما توانست با اتخاذ تمهیدات ویژه، آن را کنترل کند. بهگفته وی، این تجربه نشان میدهد که مقابله با فرونشست ممکن است، مشروط بر آنکه این بحران بهموقع و جدی دیده شود.
وی برای توصیف ابعاد خطر، فرونشست را با فجایع بزرگی همچون چرنوبیل و حادثه نیروگاه هستهای مایاک مقایسه کرد و گفت: همانگونه که این حوادث اثرات گسترده و ماندگاری بر انسان و محیط پیرامون خود گذاشتند، فرونشست نیز میتواند بحرانی ملی و فراگیر ایجاد کند و نباید از آن غافل شد.
این کارشناس توضیح داد که فرونشست زمانی رخ میدهد که آبهای زیرزمینی از بین میروند و خلل و فرج خاک بهتدریج بسته میشود؛ در نتیجه، لایههای زمین به هم فشرده شده و خاک عملاً کارکرد خود را از دست میدهد. به گفته وی، در چنین شرایطی زمین دیگر قابل بازگشت به وضعیت پیشین نخواهد بود.
مهدیزاده در پایان تأکید کرد که باید پیش از رسیدن به مرحله غیرقابل جبران، برای مهار فرونشست اقدام کرد؛ چراکه این پدیده، بهزعم او، خطری بسیار جدی است و حتی میتواند از برخی تهدیدهای شناختهشده نیز مخربتر باشد.