شرایط جنگی و صنعت فولاد؛ بازخوانی یک آزمون بزرگ برای تابآوری صنعتی
عزیزاله عصاری، رئیس شورای راهبردی و رئیس هیئتمدیره مؤسسه سیگماس، در گفتوگوی اختصاصی به تحلیل ابعاد پنهان و آشکار تأثیر بحرانهای نظامی بر صنعت راهبردی فولاد پرداخته است. تجربه جنگ ۴۰ روزه اخیر، هشداری جدی برای بازنگری در نگاه سنتی به مدیریت ریسک در صنایع مادر بود.
به گزارش معدننیوز، به گفته وی، فولاد در ادبیات توسعه صرفاً یک چرخه تولید نیست، بلکه نماد قدرت صنعتی، موتور محرک زیرساختهای اقتصادی و یکی از پایههای اصلی اشتغال و دانش در کشور به شمار میرود. از همین رو، در منازعات نظامی، صنایع فولادی بهعنوان شریانهای حیاتی اقتصاد، مستقیماً در معرض تهدید قرار میگیرند تا توان بازیابی اقتصادی کشورها مختل شود.
رئیس شورای راهبردی مؤسسه سیگماس با تأکید بر اینکه خسارت جنگ تنها به تخریب فیزیکی تجهیزات محدود نمیشود، اظهار داشت: هزینههای پنهان بحرانهای نظامی در بسیاری از موارد حتی سنگینتر از خسارتهای مستقیم است. به گفته عصاری، توقف خطوط تولید، اختلال در زنجیره تأمین، جهش هزینههای لجستیکی، تعویق پروژههای توسعهای، از دست رفتن بازارهای صادراتی و افزایش شدید ریسک سرمایهگذاری، از مهمترین پیامدهای پنهان جنگ برای صنعت فولاد است.
وی در ادامه با اشاره به مفهوم «تابآوری صنعتی» یا Industrial Resilience، تصریح کرد: تابآوری به معنای آسیبناپذیری مطلق نیست، بلکه به توانایی صنعت برای ادامه فعالیت در شرایط بحرانی، شناسایی سریع چالشها، کاهش خسارتها و بازگشت سریع به وضعیت عادی اشاره دارد.
عصاری ۵ عامل کلیدی را برای افزایش تابآوری صنعت فولاد برشمرد و گفت: نخستین عامل، تنوعبخشی به زنجیره تأمین و پرهیز از وابستگی به منابع محدود برای تأمین مواد اولیه و قطعات است. دومین عامل، امنیت انرژی و برخورداری از زیرساختهای پشتیبان از جمله نیروگاههای اختصاصی، ذخایر راهبردی و فرآیندهای جایگزین تولید است.
به گفته وی، سومین عامل به آمادگی مدیریتی و مدیریت بحران مربوط میشود؛ به این معنا که صنایع باید از طریق شبیهسازی سناریوهای بحرانی، تشکیل تیمهای واکنش سریع و تدوین برنامههای اضطراری، برای شرایط سخت آماده باشند. چهارمین عامل نیز حفاظت از زیرساختهای حیاتی است که شامل طراحی سازوکارهای حفاظتی پیشرفته و تقویت امنیت فیزیکی و سایبری کارخانهها بهعنوان داراییهای ملی میشود.
رئیس هیئتمدیره مؤسسه سیگماس، پنجمین مؤلفه را تحول دیجیتال عنوان کرد و افزود: استفاده از سامانههای هوشمند برای پایش لحظهای، تحلیل دادهها و تصمیمگیری سریع و دقیق در زمان بحران، میتواند نقش تعیینکنندهای در حفظ پایداری تولید ایفا کند.
وی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: جنگ ۴۰ روزه اخیر تلنگری پرهزینه بود که نشان داد ظرفیت تولید بهتنهایی نمیتواند ضامن بقا باشد. از نگاه او، سرمایهگذاری در تابآوری نه یک هزینه اضافی، بلکه یک الزام حیاتی برای پایداری تولید و حفظ جایگاه صنعت فولاد در اقتصاد ملی و بازارهای بینالمللی است.