معدننیوز گزارش میدهد؛
تابآوری، شرط بقای تولید صنعتی در شرایط بحران است
معاون وزیر صمت با تأکید بر افزایش تلاطمهای محیطی، اقتصادی و زیرساختی، اعلام کرد: در شرایط کنونی، تابآوری دیگر یک مفهوم صرفاً نظری یا مدیریتی نیست، بلکه به راهبردی حیاتی برای تداوم تولید صنعتی، حفظ زنجیره ارزش و جلوگیری از توقف کسبوکارها تبدیل شده است.
به گزارش معدننیوز، در بیست و سومین همایش ملی تعالی سازمانی، فرشاد مقیمی موضوع اصلی سخنان خود را «بازسازی تا بازیابی؛ راهبردی برای تابآوری و تداوم تولید صنعتی» عنوان کرد.
رییس هیات عامل ایدرو با اشاره به اینکه مدلهای تعالی سازمانی در دهههای گذشته در جهان توسعه یافته و بهکار گرفته شدهاند، گفت: شاخصها و معیارهای تعالی سازمانی در طول زمان دستخوش تغییر شدهاند، اما پرسش اساسی این است که آیا در فضای پرالتهاب امروز، وزن و اثرگذاری این معیارها همچنان باید همانند گذشته ارزیابی شود؟
وی با ترسیم تصویری از شرایط پرریسک محیط کسبوکار افزود: شوکهای بینالمللی، بحرانهای اقتصادی، نوسانات نرخ ارز و تورم، تنشهای منطقهای، کمبود منابع، بحران آب، تغییرات اقلیمی، مهاجرت نخبگان و تحولات ناشی از هوش مصنوعی، همگی بهعنوان عوامل اثرگذار، ساختار فعالیت بنگاههای اقتصادی را دگرگون کردهاند.
مقیمی با تأکید بر اینکه فراوانی و شدت بحرانها در سالهای اخیر افزایش یافته است، تصریح کرد: امروز سازمانها هنوز از یک بحران خارج نشدهاند که وارد بحران بعدی میشوند. در چنین شرایطی، اگر کسبوکارها نتوانند این تحولات را شناسایی، تحلیل و درونسازی کنند، بهطور حتم دچار آسیب خواهند شد.
وی یکی از ضعفهای جدی در مدیریت کسبوکارهای داخلی را کمتوجهی به مدیریت ریسک دانست و گفت: بنگاههای موفق، آنهایی هستند که ریسکها را بهدرستی شناسایی کرده و بر اساس آن، مجموعهای از اقدامات، فرایندها و سازوکارهای اجرایی را طراحی میکنند. به گفته وی، شناسایی ریسک بهتنهایی کافی نیست و باید برای مواجهه با آن، راهکارهای دقیق و حتی سناریوهای جایگزین نیز پیشبینی شود.
رییس هیات عامل ایدرو در ادامه به چالشهای زیرساختی از جمله کمبود آب، محدودیت منابع طبیعی و تغییر در الگوهای برنامهریزی تولید اشاره کرد و افزود: برخی بنگاهها برای مدیریت بهتر ریسک، حتی ناچار شدهاند زمانبندی فعالیت و تعطیلات خود را برخلاف روال معمول تنظیم کنند.
مقیمی همچنین با اشاره به روند توجه به موضوع اقتصاد مقاومتی در سالهای گذشته گفت: این مفهوم در نظام اداری، سیاسی و قانونی کشور بهتدریج جایگاه خود را پیدا کرده و از سطح شعار فراتر رفته است. به گفته وی، از ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی تا تبدیل آن به قانون و تأکیدهای مکرر در سالهای مختلف، همگی نشاندهنده اهمیت روزافزون این رویکرد در اداره اقتصاد کشور است.
وی با اشاره به ارزیابیهای انجامشده در حوزه تابآوری بنگاهها اظهار کرد: اگرچه بخشی از شاخصها به موضوع تابآوری اختصاص یافته، اما نتایج ارزیابیها نشان میدهد وضعیت موجود، حتی در برخی بنگاههای مورد توجه، رضایتبخش نیست.
معاون وزیر صمت تأکید کرد: لازم است سازمانها از نگاه صرفاً آکادمیک به تابآوری عبور کرده و آن را بهصورت عملیاتی وارد ساختار تصمیمگیری خود کنند. به گفته وی، حرکت به سمت تحلیل دادهمحور، سازگاری پویا، شناسایی مستمر ریسک و اقدام سریع، نیازمند مدیرانی جسور و تصمیمگیر است که بتوانند این رویکرد را در فرایندهای اجرایی نهادینه کنند.
مقیمی افزود: بحرانها دیگر استثنا نیستند، بلکه به بخشی از واقعیت محیط کسبوکار تبدیل شدهاند. از اینرو، تعالی سازمانی نباید فقط به معنای عملکرد بهتر در شرایط عادی تلقی شود، بلکه باید توان عملکرد در شرایط بحرانی نیز در آن تعریف شود.
وی با تأکید بر اینکه تابآوری نباید صرفاً در سطح یک بنگاه تعریف شود، گفت: تابآوری باید در سطح زنجیره ارزش و زنجیره تأمین دنبال شود؛ چراکه اختلال در یک واحد صنعتی میتواند مجموعهای گسترده از واحدهای دیگر را تحت تأثیر قرار دهد.
مقیمی با اشاره به نمونههای اخیر از اختلال در برخی فعالیتهای صنعتی توضیح داد: در مواردی، یک واحد صنعتی نقش خدماترسان به هزاران واحد دیگر را بر عهده دارد و توقف آن، کل شبکه را با اختلال مواجه میکند. به گفته وی، در بعضی از این موارد حتی جایگزین داخلی نیز برای جبران سریع وجود ندارد.
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود به ضرورت حرکت از «تابآوری بنگاه» به سمت «تابآوری زنجیره» و «بازیابی زنجیرههای ارزش» اشاره کرد و افزود: در شرایطی که بخشی از کسبوکارها آسیب دیدهاند، باید درباره نوسازی، بازسازی و بازگرداندن ظرفیتها به چرخه تولید، تصمیمهایی هدفمند و زنجیرهمحور اتخاذ شود.
وی خاطرنشان کرد: در این مسیر، تصمیمگیریهای پراکنده و واکنشی کارآمد نیست و باید به سمت سیاستگذاریهای هدفمند حرکت کرد. او برخی راهکارهای ممکن را تکمیل طرحهای نیمهتمام با پیشرفت بالا، بازسازی واحدهای آسیبدیده، جبران کوتاهمدت از مسیر واردات یا انتقال تولید به واحدهای دارای ظرفیت خالی عنوان کرد.
مقیمی تأکید کرد: در برخی موارد، لزوماً نباید همان واحد آسیبدیده با همان شرایط قبلی احیا شود، بلکه ممکن است راهحل مؤثرتر، استفاده از ظرفیتهای موجود در سایر بخشهای کشور باشد.
رییس هیات عامل ایدرو همچنین با اشاره به اولویتبندی صنایع در شرایط بحرانی گفت: حوزه انرژی، محصولات پتروشیمی، فولاد، فلزات اساسی، حملونقل و لجستیک از جمله بخشهای بسیار حساس هستند که اختلال در آنها میتواند آثار گستردهای بر کل اقتصاد بر جای بگذارد. به گفته وی، صنایعی مانند سیمان، کود، نهادههای شیمیایی، قطعات خودرو و ماشینآلات نیز از جمله بخشهای مهم در این زمینه به شمار میروند.
وی در پایان با اشاره به اهمیت تربیت مدیران توانمند برای مواجهه با شرایط جدید گفت: طرح شناسایی و پرورش هزار مدیر کسبوکار، با حمایت وزارت صنعت، معدن و تجارت و از طریق سازمان مدیریت صنعتی در حال اجراست تا مدیرانی برای اداره کسبوکارها در فضای پرتلاطم کنونی آموزش داده شوند.
مقیمی تصریح کرد: تابآوری، شرط بقای کسبوکارها در شرایط امروز کشور است؛ تداوم کسبوکار، ابزار عملیاتی تحقق تابآوری است و بازیابی زنجیرههای ارزش، راهبردی مؤثر برای جبران کاهش تولید واحدهای آسیبدیده به شمار میرود. وی تأکید کرد که «تعالی واقعی در روزهای آرام سنجیده نمیشود، بلکه در روزهای بحران معنا پیدا میکند.»