امضای توافقنامه راهبردی و تفاهمنامه مواد معدنی بین ارمنستان و آمریکا
در دیدار وزرای خارجه آمریکا و ارمنستان در ایروان، توافقنامه مشارکت راهبردی برای ایجاد کریدور ترانزیتی «تریپ» و تفاهمنامه‌ای در زمینه همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی به امضا رسید.
به گزارش معدن‌نیوز، در دیدار وزرای خارجه آمریکا و ارمنستان در ایروان، توافقنامه مشارکت راهبردی برای ایجاد کریدور ترانزیتی «تریپ» و تفاهمنامه‌ای در زمینه همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی به امضا رسید.
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا و آرارات میرزویان وزیر امور خارجه ارمنستان، روز سه‌شنبه در ایروان و در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور، توافقنامه مشارکت راهبردی امضا کردند؛ توافقی که به‌گفته منابع رسانه‌ای، یکی از مهم‌ترین محورهای آن، پیشبرد کریدور ترانزیتی موسوم به «تریپ» است.
خبرگزاری آناتولی گزارش داد روبیو در مسیر بازگشت از سفر چهار روزه خود به سوئد و هند، با توقفی کوتاه در ایروان، در دیداری با مقام‌های ارمنستان این توافقنامه را به امضا رساند.
کریدوری برای اتصال آذربایجان به نخجوان
بر اساس این گزارش، کریدور «تریپ» که از آن با عنوان «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی» یاد شده، قرار است جمهوری آذربایجان را از طریق جنوب ارمنستان به جمهوری خودمختار نخجوان متصل کند.
هدف از این مسیر، اتصال آسیای مرکزی و حوزه دریای خزر به اروپا با دور زدن روسیه و ایران عنوان شده است؛ مسیری که از نگاه واشنگتن، می‌تواند منافع تجاری و ژئوپلیتیکی آمریکا را در منطقه تقویت کند.
ایالات متحده این پروژه را اقدامی اعتمادساز پس از پایان مسالمت‌آمیز دهه‌ها مناقشه میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان توصیف کرده است.
نگرانی تهران و رصد مسکو
در مقابل، ایران پیش‌تر مخالفت خود را با ایجاد چنین گذرگاهی اعلام کرده و آن را از منظر قطع ارتباط زمینی ایران با ارمنستان و روسیه و نیز احتمال حضور نیروهای آمریکایی در مجاورت مرزهای ایران دارای تبعات امنیتی و ژئوپلیتیکی دانسته است.
همزمان، روسیه نیز تحولات مربوط به این کریدور را با دقت دنبال می‌کند؛ زیرا مسکو معتقد است ارمنستان، که از متحدان سنتی روسیه به‌شمار می‌رود، به‌تدریج در حال فاصله گرفتن از حوزه نفوذ این کشور است.
توافقی بر پایه بیانیه کاخ سفید
توافق بر سر ایجاد این گذرگاه، بر اساس بیانیه‌ای شکل گرفته که در اجلاس ماه اوت در کاخ سفید به امضای نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان، الهام علی‌اف رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا رسیده بود.
روبیو در مراسم امضای این توافقنامه در فرودگاه ایروان گفت:
«این توافقنامه بزرگ‌ترین گام تا به امروز برای تحقق این مسیر تاریخی، پیشبرد صلح و افزایش رفاه در ارمنستان و صادقانه بگویم، در کل منطقه محسوب می‌شود.»
وی افزود:
«ارتباط ما صرفاً به این گذرگاه محدود نمی‌شود. ما این رابطه را به روش‌های بسیار گوناگونی بنا می‌کنیم و این موضوع از اولویت‌های اصلی این دولت است.»
همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی
در کنار توافق راهبردی درباره کریدور، روبیو و میرزویان همچنین یک تفاهمنامه در زمینه مواد معدنی حیاتی امضا کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد همکاری دو کشور صرفاً به حوزه ترانزیت محدود نیست و ابعاد اقتصادی و صنعتی گسترده‌تری را نیز شامل می‌شود.
سهم ۷۴ درصدی آمریکا در شرکت توسعه کریدور
بر اساس چارچوبی که در ژانویه اعلام شده بود، یک «شرکت توسعه تریپ» با پشتیبانی آمریکا، برای یک دوره اولیه ۴۹ ساله، مسئول نظارت بر زیرساخت‌های ریلی، جاده‌ای، انرژی و دیجیتال در امتداد این کریدور خواهد بود.
طبق این چارچوب، سهم آمریکا در این شرکت ۷۴ درصد اعلام شده است. با این حال، تأکید شده که ارمنستان در تمام مدت اجرای پروژه، حاکمیت کامل خود بر همه مناطق مرتبط با پروژه را حفظ خواهد کرد.
انتخابات در سایه بازآرایی ژئوپلیتیکی
این توافق در شرایطی امضا شده که شهروندان ارمنستان قرار است در ۷ ژوئن (۱۷ خرداد) در انتخابات پارلمانی این کشور شرکت کنند؛ انتخاباتی که در میانه تغییر آرایش اتحادهای منطقه‌ای، به‌عنوان آزمونی مهم برای نیکول پاشینیان ارزیابی می‌شود.
به‌نظر می‌رسد توافق جدید ایروان و واشنگتن، در کنار اهداف اقتصادی و ترانزیتی، حامل پیام‌های مهمی در حوزه موازنه قدرت در قفقاز جنوبی نیز باشد؛ منطقه‌ای که همچنان محل تلاقی منافع ایران، روسیه، آمریکا، ترکیه و جمهوری آذربایجان است.