افزایش ۲۰ درصدی هزینه واردات نفت پاکستان در پی بحران تنگه هرمز

به گزارش معدن‌نیوز، بررسی داده‌های تجاری پاکستان نشان می‌دهد که هزینه واردات نفت و فرآورده‌های مرتبط از حدود ۹۸۳ میلیون دلار در ماه مارس به ۱.۲۸ میلیارد دلار در ژوئیه افزایش یافته است. این صورت‌حساب در ماه ژوئن رکورد نزدیک به ۱.۹۱ میلیارد دلار را ثبت کرد که جهشی حدوداً ۴۶ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد. شدیدترین نرخ رشد نقطه‌به‌نقطه سالانه در ماه آوریل ثبت شد؛ جایی که واردات از ۱.۳۵ میلیارد دلار در سال گذشته به حدود ۱.۷۹ میلیارد دلار افزایش یافت.

اگرچه در ماه ژوئیه این رقم نسبت به اوج ماه ژوئن تعدیل شد و به ۱.۲۸ میلیارد دلار رسید، اما مجموع واردات پنج‌ماهه مارس تا ژوئیه همچنان در سطحی بسیار بالاتر از سال ۲۰۲۵ باقی مانده است. افزایش هزینه‌های واردات گاز طبیعی مایع (LNG) نیز فشار ارزی را تشدید کرد؛ به‌طوری‌که تنها در ماه ژوئن حدود ۲۲۱.۵ میلیون دلار به واردات LNG اختصاص یافت. در کل سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶، مجموع واردات گروه نفتی پاکستان با رشد ۵.۷۶ درصدی به حدود ۱۶.۸۶ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات نفت خام به‌تنهایی جهشی بیش از ۳۱ درصد را تجربه کرد.

خسارت ۳۳۰ میلیارد دلاری به واردکنندگان انرژی در جهان

اختلال در ارسال محموله‌های انرژی از تنگه هرمز علاوه بر افزایش قیمت‌های جهانی نفت خام و گاز، هزینه‌های حمل، بیمه دریایی و تدابیر امنیتی محموله‌ها را به‌شدت افزایش داده است. بر اساس ارزیابی‌های اندیشکده اقلیمی «مرکز پژوهش‌های انرژی و هوای پاک» (CREA) مستقر در فنلاند، درگیری‌های نظامی با مشارکت آمریکا، اسرائیل و ایران طی دوره شش‌ماهه مارس تا اوت ۲۰۲۶، صورت‌حساب جهانی واردات نفت و گاز را تا سقف ۳۳۰ میلیارد دلار افزایش داده است.

در میان واردکنندگان اصلی جهان، اروپا با ثبت افزایش ۷۸ میلیارد دلاری بالاترین رقم را متحمل شده است و در رده‌های بعدی چین با ۳۵ میلیارد دلار و هند با ۲۲ میلیارد دلار قرار گرفته‌اند.

اثرات بحران بر اقتصاد هند و بنگلادش

هند به‌دلیل وابستگی شدید به واردات نفت خام، از نظر ارزش مطلق با فشار کم‌سابقه‌ای مواجه شده است. صورت‌حساب واردات نفت خام این کشور در بازه آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۶ با جهشی ۵۶.۵ درصدی به ۶۳.۴ میلیارد دلار رسید؛ این در حالی است که حجم واردات تغییری نکرده و جهش هزینه‌ها صرفاً ناشی از رشد بهای متوسط هر بشکه نفت وارداتی از ۶۷.۷۰ دلار در سال گذشته به ۱۱۴.۴۸ دلار در آوریل بوده است. با توجه به اینکه هند حدود ۸۸ درصد از نیاز نفتی خود را وارد می‌کند، این وضعیت تراز تجاری کالا و ذخایر این کشور را به شدت تحت فشار قرار داده است.

در بنگلادش نیز طبق گزارش بانک مرکزی این کشور، ارزش واردات کالاهای نفتی در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با افزایشی بیش از دو برابر از ۵.۱۴ میلیارد دلار به ۱۰.۶۴ میلیارد دلار رسید. علاوه بر این، شرکت دولتی پتروبنگلا ناچار شد به دلیل اختلالات ناشی از جنگ، ۲۵ محموله از ۳۷ محموله برنامه‌ریزی‌شده LNG خود در بازه مارس تا ژوئن را با نرخ‌های گزاف بازار تک‌محموله‌ای (اسپات) بین ۲۰ تا ۲۸ دلار به ازای هر میلیون بی‌تی‌یو خریداری کند. میانگین قیمت خرید محموله‌های LNG بنگلادش در بهار ۲۰۲۶ به ۲۱.۳۵ دلار رسید که تقریباً دو برابر نرخ‌های پیش از جنگ بود. با توجه به اینکه ۲۰ تا ۲۳ درصد نفت کوره وارداتی بنگلادش از تنگه هرمز عبور می‌کند، داکا تأمین فرآورده‌های پالایشی جایگزین را از کشورهایی نظیر چین، سنگاپور، مالزی، اندونزی و هند آغاز کرده است.

بحران انرژی ناشی از ناامنی مسیرهای دریانوردی در خاورمیانه، مرزهای این منطقه را پشت سر گذاشته و به یک شوک کلان اقتصادی در جنوب آسیا تبدیل شده است. وابستگی بالای اقتصادهای در حال توسعه این منطقه به نفت و گاز وارداتی، کسری تراز پرداخت‌ها را تعمیق کرده و با کاهش سطح ذخایر ارزی، زمینه‌ساز موج جدیدی از تورم و ناترازی مالی در این کشورها شده است.