احتمال افزایش دوباره قیمت نفت با کاهش شدید ذخایر جهانی
با وجود بازگشایی احتمالی تنگه هرمز و افت قیمت نفت پس از اعلام آتشبس، تحلیلگران هشدار میدهند کاهش شدید ذخایر جهانی و چالشهای لجستیکی بازگشت جریان نفت میتواند بار دیگر زمینه افزایش قیمتها را فراهم کند.
به گزارش معدننیوز، نزدیک به چهار ماه پس از آغاز تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و مسدود شدن تنگه هرمز، بازار جهانی نفت همچنان با پیامدهای سنگین این بحران روبهروست. طبق گزارش شرکت تحلیلی کپلر، جهان در طول این جنگ در مجموع ۱.۱۵ میلیارد بشکه از عرضه نفت خود را از دست داده است.
این کاهش گسترده عرضه، بازار نفت را در وضعیتی ناپایدار قرار داده و آن را به نقطه شکست نزدیک کرده است. ذخایر استراتژیک نفت آژانس بینالمللی انرژی در پایینترین سطح خود از سال ۱۹۹۰ قرار دارد. ذخایر اضطراری آمریکا نیز به کمترین سطح در ۴۳ سال گذشته رسیده و موجودیهای تجاری در برخی نقاط جهان به سطح استرس عملیاتی نزدیک شدهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، چهارشنبه گذشته در نشست گروه ۷ در ورسای گفت: «میخواهید شاهد هرجومرج باشید؟ ما حدود چهار هفته دیگر ذخایرمان تمام میشود.»
به گزارش سیانان، اگرچه بازگشایی تنگه هرمز میتواند آغاز بازگشت جریان نفت به بازار باشد، اما ممکن است این روند به اندازه کافی سریع نباشد که از تخلیه ذخایر نفت خام جلوگیری کند.
بازار نفت در روزهای اخیر بهشدت تحت تأثیر اخبار مربوط به تفاهم با ایران و اعلام آتشبس قرار گرفته است. قیمت نفت خام برنت پس از اعلام آتشبس در اواسط آوریل روند نزولی گرفت و از اوج زمان جنگ، یعنی ۱۲۶.۴۱ دلار، به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رسید.
این کاهش قیمت عمدتاً ناشی از انتظار بازار برای بازگشت نفت به مسیرهای صادراتی و کاهش ریسک ژئوپلیتیکی بود. معاملهگران تصور کردند که با بازگشایی تنگه هرمز، عرضه نفت بار دیگر افزایش خواهد یافت و فشار قیمتی کاهش پیدا میکند.
اما تحلیلگران هشدار میدهند که این خوشبینی ممکن است زودهنگام باشد. زیرا باز شدن مسیر عبور نفت به معنای بازگشت فوری بازار به شرایط عادی نیست.
اساس کاهش قیمت نفت در هفتههای اخیر، تصور بازار از ورود دوباره حجم بالایی از نفت خام به عرضه جهانی بود؛ نفتی که در طول جنگ امکان خروج از منطقه را نداشت و اکنون میتواند بخشی از شوک عرضه را جبران کند.
با این حال، مازاد عرضهای که بازار به آن امید بسته بود، بهسرعت از بین رفته و جای خود را به نگرانی درباره کمبود داده است. ذخایر نفت جهان طی چند ماه گذشته حدود ۱۹۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.
در آمریکا نیز قطب مهم نفتی کوشینگ در ایالت اوکلاهما، که نقش کلیدی در انتقال سوخت به سراسر این کشور دارد، به سطح استرس عملیاتی رسیده است. در چنین شرایطی، بخشی از نفت باقیمانده در کف مخازن عملاً قابل استفاده نیست و کاهش سطح ذخایر میتواند حفظ فشار لازم در خطوط لوله و انتقال نفت به مشتریان را دشوار کند.
این وضعیت فقط محدود به کوشینگ نیست. تأسیسات ذخیرهسازی نفت در نقاط مختلف جهان نیز به وضعیت نگرانکنندهای نزدیک شدهاند.
بازگشایی تنگه هرمز بهمعنای حل فوری مشکل موجودی نفت جهان نیست؛ بلکه تنها آغاز روند عادیسازی جریان نفت محسوب میشود.
برای بازگشت کامل صادرات نفت، مسیرها باید پاکسازی و ایمنسازی شوند، نفتکشهای خالی باید دوباره به منطقه بازگردند، تولید باید از سر گرفته شود و محمولهها باید مسیر طولانی خود را به سمت مقصد طی کنند. هیچکدام از این مراحل بهسرعت انجام نمیشود.
فعالان صنعت نفت معتقدند بازگشت جریان نفت به سطحی نزدیک به وضعیت عادی، میتواند ماهها زمان ببرد. تا آن زمان، بازار همچنان ناچار است به ذخایر موجود متکی باشد؛ ذخایری که در ماههای اخیر بهشدت کاهش یافتهاند.
به همین دلیل برخی تحلیلگران باور دارند قیمت نفت بیش از اندازه کاهش یافته و بازار، خطر تمام شدن ذخایر پیش از پر شدن دوباره مخازن را کمتر از واقعیت ارزیابی میکند.
هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالا در شرکت «آر بی سی کپیتال مارکتس»، معتقد است بازار بیش از حد به آینده خوشبین شده است. او گفت: «بازار ۷ قدم از جایی که اکنون هستیم جلوتر رفته است. همه میگویند: این تمام شد! اما یک چالش لجستیکی بزرگ برای بازگشت به جایی که بودیم وجود دارد.»
بر اساس این تحلیل، زمانی که سرخوشی اولیه ناشی از بازگشایی تنگه هرمز فروکش کند، عوامل بنیادی بازار دوباره اثرگذار خواهند شد؛ عواملی مانند کاهش ذخایر، تأخیر در بازگشت صادرات، محدودیتهای لجستیکی و نیاز بالای مصرفکنندگان در فصل تابستان.
مت اسمیت از کپلر نیز هشدار داده است که مصرفکنندگان آمریکایی در ماههای تابستان با قیمتهای بالاتری روبهرو خواهند شد. او گفت: «به دلیل خوشبینی در مورد توافق، هنوز این اتفاق نیفتاده است. اما نیروهای بازار باید در اینجا وارد عمل شوند.»
محاسبات نشان میدهد حتی اگر بازار جهانی نفت تولید خود را حدود ۵ میلیون بشکه در روز بالاتر از تقاضای مصرفکنندگان برساند، جبران ۱.۱۵ میلیارد بشکه عرضه از دسترفته به زمان قابل توجهی نیاز دارد.
بر اساس برآوردها، در چنین سناریویی نیز حدود یک سال طول میکشد تا کسری ایجادشده در بازار جبران شود. این موضوع نشان میدهد فشار ناشی از کاهش ذخایر، حتی پس از بازگشایی تنگه هرمز، میتواند برای مدت طولانی بر بازار نفت باقی بماند.
با وجود هشدارها درباره افزایش دوباره قیمت نفت، همه تحلیلگران نسبت به جهش قیمتها اتفاق نظر ندارند. برخی معتقدند بازار ممکن است تحت تأثیر بازگشت عرضه، بهویژه از سوی اعضای اوپک، همچنان در مسیر کاهش یا ثبات قیمت حرکت کند.
معاملهگران اکنون انتظار دارند حجم قابل توجهی از نفت دوباره وارد بازار شود. برخی اعضای اوپک نیز به دلیل نیاز به درآمد، انگیزه بالایی برای افزایش تولید دارند. جی هتفیلد، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی «اینفرا استراکچر کپیتال ادوایزرز»، معتقد است این واقعیت جدید میتواند تغییر روند بازار نفت را دشوار کند.
ویکاس دویودی، استراتژیست جهانی نفت و گاز در گروه مککواری، نیز میگوید: «ما ذخیره زیادی داشتیم و از آن ذخیره عبور کردهایم. ما پایینتر از جایی هستیم که قبل از سال گذشته بودیم؛ اما نه خیلی زیاد.»
برای نمونه، ذخایر دیزل آمریکا اگرچه در پایینترین سطح خود از سال ۲۰۰۳ قرار دارد، اما تنها ۱۲.۴ درصد کمتر از میانگین پنجساله است. ذخایر بنزین آمریکا نیز فقط پنج درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.
اکنون بازار نفت در نقطهای حساس قرار دارد. از یک سو، بازگشایی تنگه هرمز و احتمال بازگشت صادرات نفت از خاورمیانه باعث کاهش نگرانیها و افت قیمتها شده است. از سوی دیگر، افت شدید ذخایر جهانی و زمانبر بودن عادیسازی جریان نفت، خطر بازگشت قیمتهای بالاتر را زنده نگه داشته است.
به بیان دیگر، بازگشایی تنگه هرمز میتواند آغاز پایان بحران باشد، اما پایان فوری بحران نیست. تا زمانی که نفتکشها به منطقه بازنگردند، مسیرها ایمن نشوند، تولید به سطح پایدار نرسد و مخازن دوباره پر نشوند، بازار همچنان در معرض نوسانهای شدید باقی خواهد ماند.
بر همین اساس، پرسش اصلی بازار نفت در هفتههای آینده این نیست که تنگه هرمز باز میشود یا نه؛ بلکه این است که بازگشت جریان نفت با چه سرعتی انجام خواهد شد و آیا این سرعت برای جلوگیری از جهش دوباره قیمتها کافی خواهد بود یا خیر.