امروز: سه شنبه 9 خرداد 1396 صفحه اصلی - RSS - درباره ما - ارتباط با ما - پیوندها - همه اخبار
     استان ها

گفت‌وگو با مدير تحقيق و توسعۀ مس منطقۀ کرمان
پژوهش، بازوي علمي خط توليد مس
يکشنبه 24 ارديبهشت 1396 - 9:43:16 AM
  بزرگنمایی:

«حسن صحرايي پاريزي» مدير تحقيق و توسعۀ مس منطقۀ کرمان در گفت‌‎وگو با «عصر مس» مي‌گويد همۀ طرح‌هاي توسعه‌اي در شرکت مس با نظر امور تحقيق و توسعه اجرا مي‌شوند.
 به گزارش معدن نيوز «تحقيق و توسعه» از آن دست واحدهاي بي‌سروصداي شرکت ملي صنايع مس ايران است، اما اين از تاثيرگذاري‌اش کم نمي‌کند؛ چون به گفتۀ «حسن صحرايي پاريزي» مدير تحقيق و توسعۀ مس منطقۀ کرمان، همۀ طرح‌هاي توسعه‌اي در شرکت مس با نظر امور تحقيق و توسعه اجرا مي‌شوند و در اين راستا، از مشاورۀ دانشگاه‌ها نيز در سطوح مختلف استفاده مي‌شود. صحرايي پاريزي در گفت‌وگو با ماهنامه «عصر مس» دربارۀ همۀ آنچه که در واحد تحقيق و توسعۀ مس منطقۀ کرمان مي‌گذرد، صحبت کرده است.

دربارۀ ارتباط صنعت مس با دانشگاه برايمان بگوييد. آيا اين دغدغه که صنعت و دانشگاه از هم دورند، در شرکت مس هم وجود دارد؟
تقريباً از ابتداي راه‌اندازي «امور تحقيق و توسعه» در مس سرچشمه، ارتباط خيلي مطلوبي با دانشگاه‌ها داشتيم و اين ارتباطات، کماکان ادامه دارد و گسترش هم پيدا کرده است. در حال حاضر، بيش از 140 پروژۀ تحقيقاتيِ در دست انجام داريم که در تمام اين پروژه‌ها، دانشگاه به‌نوعي دخيل است؛ برخي به شکل پايان‌نامۀ دانشجويي ارشد و دکتري است که استادان راهنما، دانشجويان را هدايت مي‌کنند؛ يک‌سري پروژه هم به شکل قرارداد با دانشگاه‌ها پيش مي‌رود و در برخي از پروژه‌ها هم، استادان دانشگاه به‌عنوان مشاور در کنار ما هستند. به‌جز اين، بيش از 20 نفر مشاور از استادان دانشگاه‌ها داريم که در خط توليد در امور مختلف مشاوره مي‌دهند و معمولاً در هفته -بسته به ميزان کار- يک‌روز يا دو روز در خط توليد حضور دارند، در ارتباط هستند و پيشنهاد مي‌دهند و اگر مشکلي وجود داشته باشد، راه‌حل مي‌دهند و از خدمات آن‌ها استفاده مي‌کنيم. فکر مي‌کنم شرکت مس، بيش‌ترين همکاري را در سطح کشور با دانشگاه‌ها دارد و ما تقريباً هيچ پروژه‌اي را بدون کمک دانشگاه انجام نمي‌دهيم

چرا صنعت مس به سمت برقراري اين ارتباط رفت؟
چند دليل دارد؛ يکي اين‌که چشمي که از بيرون نگاه مي‌کند، بهتر مي‌تواند اشکالات و نقص‌ها را ببيند. فردي که 20سال کنار يک دستگاه کار مي‌کند، شايد به آن سيستم عادت کند و همه‌چيز براي او تکراري و روزمره شود، اما وقتي يک‌نفر از بيرون مي‌آيد، اشکالات و ايرادات را بهتر مي‌بيند. دوم اين‌که دانشگاه‌ها با علم روز دنيا سروکار دارند؛ درست است که پرسنل مس اکثراً فارغ‌التحصيل دانشگاه هستند، اما چندين سال از زمان فارغ‌التحصيلي آن‌ها گذشته و با نوع کار و مشغله‌اي که دارند، ممکن است مطالعات زيادي نداشته باشند و با علم روز آشنا نباشند، اما استادان دانشگاه چون با علم روز عجين هستند، مي‌توانند نوآوري‌هاي علم روز را در صنعت به ما ارائه دهند. دليل ديگر هم اين است که ما حمايت از دانشگاه‌هاي کشور را به‌نوعي، مسئوليت اجتماعي شرکت مس مي‌دانيم. به هر حال شرکت مس، يک محيط صنعتي خيلي بزرگ است و بايد امکان استفادۀ دانشگاه‌ها و دانشجويان از اين امکانات فراهم شود و بخشي از مسئوليت اجتماعي ما به اين صورت انجام گيرد.

آيا ارتباط با دانشگاه‌ها علاوه بر دانشگاه‌هاي استان، شامل دانشگاه‌هاي کشور هم مي‌شود؟
ما هم‌اکنون، در قالب پروژه‌هاي دانشجويي، قراردادي يا مشاوره، با بيش از 50 دانشگاه و شرکت دانش‌بنيان که به دانشگاه وابسته‌اند، ارتباط داريم. بنابراين، ارتباط با دانشگاه‌ها منحصر به استان کرمان نيست؛ اگرچه به ‌هر حال در استان کرمان به جهت اين‌که دسترسي به دانشگاه براي ما راحت‌تر است و دانشگاه‌هايي مثل باهنر فاصلۀ فيزيکي کمتري با ما دارند، شايد از وجودشان بيش‌تر استفاده شود، اما ما محدود به استان کرمان نيستيم و از تمام استان‌هاي کشور، هم دانشجو و هم گاهي پروژۀ قراردادي و هم مشاور داريم و تقريباً تمام کشور را به‌نحوي پوشش مي‌دهيم.

آيا اين ارتباط به سطح منطقه و دنيا هم رسيده است؟ يا شرايطي پيش آمده است که نياز باشد از علم دانشگاه‌هاي دنيا استفاده کنيد و سراغ‌شان رفته باشيد؟
ما به شکل مستقل با دانشگاه‌هاي خارج از کشور ارتباط نداريم، اما برخي دانشگاه‌هاي داخل با دانشگاه‌هاي خارج از کشور تفاهم‌نامه دارند که ما با واسطه، از دانشگاه‌هاي خارجي استفاده مي‌کنيم. مثلاً در پروژۀ اکتشاف ذخاير پنهان مس، قرارداد ما با دانشگاه آزاد واحد کرمان است، اما دانشگاه آزاد با دانشگاه بريتيش‌کلمبياي کانادا تفاهم‌نامه دارد؛ بنابراين، از علم آن‌ها به شکل غيرمستقيم استفاده مي‌کنيم و دو نفر از استادان اين دانشگاه، جزو مجريان اين پروژه هستند که براي نمونه‌برداري و کارهاي اکتشافي فعاليت مي‌کنند. اگرچه همان‌طور که گفتم، قرارداد مستقيم با اين افراد نداريم. همين‌طور دانشگاه شهيد باهنر همکاري‌هايي با دانشگاه‌هاي اتريش و آلمان دارد و استادان آن‌ها گاهي از کارخانه بازديد مي‌کنند و اگر مسأله يا مشکلي داشته باشيم، مي‌توانيم از طريق دانشگاه باهنر، از علم روز آن‌ها استفاده کنيم.

براي ارتباط با دانشگاه‌هاي دنيا برنامه‌اي نداريد؟ آيا همين استفادۀ باواسطه از علم آن‌ها کفايت مي‌کند؟
فعلاً در اين زمينه برنامۀ خاصي نداريم و با استفادۀ باواسطه از دانشگاه‌هاي خارجي هم مشکلي نداريم. هر مشکلي باشد، با دانشگاه‌هاي داخلي مطرح مي‌کنيم و آن‌ها از طريق تفاهم‌نامه‌هايي که با دانشگاه‌هاي خارجي دارند، مي‌توانند از علم روز آن‌ها استفاده و آن را به ما منتقل کنند.

ارتباط صنعت و دانشگاه هميشه با چالش‌هايي روبه‌رو بوده. مهم‌ترين چالش شما در ارتباط با دانشگاه‌ها چيست؟
در پروژه‌هاي دانشجويي، مقداري چالش داريم؛ به اين دليل که گاهي دانشجو ممکن است خيلي با ما همکاري نداشته باشد و چون قرارداد با دانشجو بسته مي‌شود، استادان احساس مسئوليت نمي‌کنند. البته اين موارد زياد نيست و امکان دارد در 100 مورد، يکي‌دو مورد پيش بيايد که دانشجو کارش را به‌موقع يا باکيفيتِ مناسب انجام ندهد. در بقيۀ موارد، چالش خاصي نداريم، فقط ممکن است پروژه‌ها مقداري از زمان مقرر طولاني‌تر شوند.

صنعت مس و صنايع معدني و فلزي نياز دارند که به‌روز شوند؛ آيا آبشخور به‌روزرساني تکنولوژي‌ها و فن‌آوري‌هاي صنعت مس، صرفاً دانشگاه‌ها هستند؟ چه‌طور خودتان را با علم روز دنيا در حوزۀ معدن و صنعت هماهنگ مي‌کنيد؟
يک بخش از اين آگاهي از علم روز دنيا از طريق مشاوره‌هاي دانشگاه‌ها اتفاق مي‌افتد؛ چون تقريباً دانشگاه‌ها در اين زمينه به‌روز هستند و بنابراين، اين دانش انتقال داده مي‌شود. اما بخش ديگري از اين انتقال علم و دانش هم، از طريق بازديد از معادن و کارخانجات خارج از کشور صورت مي‌گيرد. اگرچه افرادي که براي بازديد و آشنايي با فن‌آوري‌هاي روز دنيا به کشورهاي ديگر سفر مي‌کنند، لزوماً از واحد تحقيق و توسعه نيستند و از ديگر واحدهاي شرکت هستند، اما اين بازديدها در انتقال تکنولوژي، خيلي مؤثر است. يک بخش ديگر از اين انتقال تکنولوژي هم، به اين صورت است که برخي از تکنولوژي‌هايي را که مرحلۀ پايلوت را پشت سر گذاشته، تثبيت شده و در همۀ دنيا استفاده مي‌شود، مستقيم از خارج خريداري مي‌کنيم؛ براي نمونه، ذوب فلش که تکنولوژي جديدتري نسبت به ذوب ريورب است و در حال حاضر در حال جايگزين شدن در سرچشمه است، از خارج از کشور خريداري شده است.

چقدر بومي‌سازي اين تکنولوژي‌ها براي شما اهميت دارد؟
در بسياري از مواقع، اين تکنولوژي‌هاي وارداتي يک‌سري مشکلات دارند و نياز به اصلاحات دارند که از طريق قراردادهاي دانشگاهي و پروژه‌هاي تحقيقاتي، اشکالات را رفع مي‌کنيم و به‌نوعي آن‌ها را بومي مي‌کنيم؛ مثلاً در پروژۀ کارخانۀ ذوب خاتون‌آباد، از تکنولوژي فلش استفاده شده که تکنولوژي نسبتاً جديدي است، اما در سال‌هاي اخير اصلاحات زيادي در قالب پروژه‌هاي تحقيقاتي و اجرايي در همين پروژه صورت گرفته است. همچنين، در دوسه ماه اخير هم با همکاري استادان دانشگاه، پروژه‌اي تعريف شد که در کورۀ آند در مرحلۀ احيا مقداري گاز نيتروژن به گاز طبيعي اضافه کنيم که به نسبت 40 به 60، گاز نيتروژن استفاده شد که دستاوردهاي خيلي‌خوبي داشت؛ اولاً دماي مذاب حدود 80 درجه افزايش يافت که در کيفيت آند خيلي مؤثر است و دوم، دماي گازهاي خروجي را حدود 200 درجه پايين آورد که در حفاظت از محل خروجي گاز، تاثير زيادي دارد. سومين اثر هم، اين است که با اين کار ميزان اکسيژن آند پايين مي‌آيد که پارامتر مهمي در کيفيت آند است و وقتي اکسيژن پايين مي‌آيد کيفيت آند افرايش پيدا مي‌کند. اين يک کار بومي بوده که با همکاري دانشگاه انجام داديم. اين سه دستاورد بيشتر جنبۀ کيفي داشت؛ از جنبه کمّي هم، صرفه‌جويي قابل توجهي در مصرف سوخت سالانۀ کارخانه اتفاق افتاده است.

چقدر هدف شما در امور تحقيق و توسعه اين است که به سمت توان داخلي و استفاده از طرح‌ها و تحقيقات داخلي برويد؟
اصلاً فلسفۀ ايجاد امور تحقيق و توسعه اين بوده که بازوي علمي در کنار خط توليد باشد و مشکلاتي که در خط توليد به‌وجود مي‌آيد و اصلاحاتي که نياز است، با طرح‌هاي تحقيقاتي رفع شود. مثلاً در کارخانۀ تغليظ، موضوع بررسي فرايند و استانداردسازي اين کارخانه در دست انجام است که با همکاري مرکز تحقيقات کاشي‌گر وابسته به دانشگاه باهنر کرمان آغاز شده است. نزديک به دوسال از عمر اين پروژه مي‌گذرد و در راستاي آن، حدود 17 نفر از استادان دانشگاه و دانشجويان ارشد و دکتري در کارخانۀ تغليظ مستقر شده‌اند؛ آن‌ها فرايند را بررسي مي‌کنند، پايش و عيب‌يابي مي‌کنند و نظر اصلاحي مي‌دهند؛ سپس نظر آن‌ها اجرا مي‌شود. در طول اين دوسال، بسياري از فرايندها اصلاح شده و بهبود پيدا کرده است و داريم کارخانه را به سمت استاندارد روز دنيا مي‌بريم. درواقع، نقايصي که طي 35سال گذشته در اثر فرسايش، تغييرات و تعميرات به‌وجود آمده و باعث شده کارخانه از حالت استاندارد خارج شود، رفع و کارخانه دوباره به حالت استاندارد برگردانده مي‌شود. استانداردسازي فرآيندهاي کارخانۀ تغليظ، در کمّيت و کيفيت محصول و صرفه‌جويي در مصرف حامل‌هاي انرژي آب، برق و... بسيار اثرگذار است.

و همۀ اين‌ها هم با استفاده از توان بومي اتفاق افتاده است؟
بله، به‌طور کامل از طريق مرکز تحقيقات کاشي‌گر وابسته به دانشگاه شهيد باهنر کرمان و با همکاري امور تغليظ و امور تحقيق و توسعه، اين پروژه پيش مي‌رود.

جستجو
تبلیغات
شعار سال 1396
شرکت تهيه و توليد مواد معدني ايران
نمايشگاه معدن کرمان
 
کلیه حقوق و امتیازات این سایت متعلق به خبرگزاری تخصصی معدن می باشد.